Posts

Showing posts from June, 2026

కేప్ టౌన్ కూలీ

Image
విశాఖపట్నం జిల్లాలోని ఒక చిన్న గ్రామం చిప్పాడ. ఇక్కడ 1885లో జన్మించాడు గంగయ్య. అతను ఒక పేద రైతు కుటుంబానికి చెందినవాడు. తండ్రి చిన్నప్పుడే చనిపోయాడు. గంగయ్య తన తల్లితో కలిసి కూలీ పనులు చేసుకుంటూ జీవించేవాడు. అతనికి అక్షరాస్యత లేదు, కానీ చేతివేళ్లు చాలా చురుగ్గా ఉండేవి. చెరకు చేలలో పనిచేయడం, బండ్లు నెట్టడం, వడ్లు తొక్కడం అన్నీ అతనికి అలవాటు. 1900 సంవత్సరం. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం దక్షిణాఫ్రికాలోని చెరకు తోటలకు కూలీలను కావాలని నోటీసు వేసింది. ఆ సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్లో తీవ్రమైన కరవు. చాలా మంది రైతులు ఆకలితో అల్లాడిపోతున్నారు. ఒక రిక్రూటర్ గంగయ్య దగ్గరికి వచ్చాడు “నాయనా, దక్షిణాఫ్రికా వెళ్తే బాగా సంపాదించుకోవచ్చు. అక్కడ మంచి జీతం, భోజనం, ఉండడానికి గది ఉంటాయి. ఒప్పందం ఏడేళ్లు. తర్వాత తిరిగి రావచ్చు.” గంగయ్య తల్లితో చెప్పాడు. తల్లి ఏడ్చింది, కానీ ఆకలి ముందు ప్రేమ ఓడిపోయింది. “నీకు మంచి జీవితం దొరికితే చాలు నాయనా” అని ఆమె అన్నది. గంగయ్య ఇంకా పదిహేను మంది తెలుగు యువకులతో కలిసి మద్రాసు నౌకాశ్రయం చేరుకున్నాడు. వారు ఒక పెద్ద స్టీమర్ షిప్ ‘ఉమ్రిల్’ ఎక్కారు. ఆ ఓడలో మూడు వందల మంది కూలీలు ఉన్నారు తెలుగు వార...

బర్మా చాయ్

Image
గోదావరి జిల్లాలోని రాజమండ్రి దగ్గర ఒక చిన్న గ్రామం కొత్తపేట. అక్కడ 1932లో జన్మించాడు సూర్యనారాయణ. అతను చదువులో తెలివైనవాడు కాదు, కానీ వ్యాపారంలో మాత్రం చిన్నప్పటి నుంచి బుర్ర చురుకు. తండ్రి ఒక చిన్న మిర్చి వ్యాపారి. సూర్యనారాయణకు పదిహేనేళ్ల వయసులో తండ్రి చనిపోయాడు. ఇంట్లో తల్లి, చెల్లెలు. అతను పూటకూళ్ల పనికి వెళ్లాల్సి వచ్చింది. కానీ అతని కళ్లలో ఏదో తెగువ ఉండేది. 1953 సంవత్సరం. ఒక రోజు అతనికి ఒక స్నేహితుడు చెప్పాడు: “బర్మాలో రత్నాల వ్యాపారం బాగా ఉంది. మన తెలుగు వాళ్లు చాలామంది అక్కడ రాణిస్తున్నారు. ఒకసారి వెళ్లి చూడాలి?” సూర్యనారాయణకు డబ్బు లేదు, కానీ అతను తన తల్లి పెట్టిన ఒక చిన్న బంగారు గొలుసు తీసుకుని, ఒక  సంకల్పం మీద ఓడ టికెట్టు కొన్నాడు. అది ఒక చిన్న కార్గో షిప్  ‘సీ బర్డ్’. ఓడలో వందలాది మంది ప్రయాణీకులు. కొందరు వ్యాపారులు, కొందరు కూలీలు, కొందరు సాహసికులు. ఆ ఓడ మద్రాసు నుంచి బయలుదేరి, బంగాళాఖాతంలో ఎనిమిది రోజులు ప్రయాణించి, బర్మాలోని రంగూన్ (ఇప్పటి యాంగోన్) నౌకాశ్రయం చేరింది. సూర్యనారాయణకు అక్కడ ఎవరూ తెలియరు. అతను ఒక చిన్న గది అద్దెకు తీసుకుని, రత్నాల మార్కెట్ ‘స్కాట్ మా...

వారణాసి వంటవాడు

Image
బెంగళూరులోని ఒక ఫైవ్ స్టార్ హోటల్లో ఎగ్జిక్యూటివ్ చెఫ్ గా పనిచేసే సూర్యప్రకాష్, సంక్షిప్తంగా సూర్య  ఒక పేరు మోసిన మాలిక్యులర్ గ్యాస్ట్రానమిస్ట్. అతను ఫ్రెంచ్ టెక్నిక్లను భారతీయ రుచులతో కలిపి, సరికొత్త రుచిని సృష్టించేవాడు. అతను ఒకసారి నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ ఛానల్కు ఇంటర్వ్యూ ఇచ్చాడు, దీనివల్ల అతని పేరు దేశవ్యాప్తంగా ప్రచారంలోకి వచ్చింది. కానీ అతనికి ఒక దుర్గుణం ఉండేది గర్వం. అతను తన కింద పనిచేసే చెఫ్ లను ‘ఇడియట్స్’ అని పిలిచేవాడు, స్థానిక రుచులను చులకనగా చూసేవాడు, మరియు అమ్మమ్మలు చేసే పాకాన్ని “అనాగరికమైనది” అని వ్యాఖ్యానించేవాడు. అతనికి వివాహం అయ్యింది. భార్య పేరు పల్లవి. పల్లవి ఒక సాఫ్ట్వేర్ ఇంజనీర్, ఆమెకు సూర్య కంటే ఎక్కువ జీతం వచ్చేది. ఇది సూర్య అహానికి నిత్యం గాయం. వారి మధ్య చిన్న చిన్న గొడవలు మొదలయ్యాయి. సూర్య ఇంట్లో కూడా రెస్టారెంట్ లో ఉన్నట్టు ప్రవర్తించేవాడు, ప్రతి వంటకాన్ని ‘ప్రెజెంటేషన్’ పేరుతో విమర్శించేవాడు, పల్లవి చేసిన సాధారణ సాంబార్ని “ఎమల్షన్ సరిగా లేదు” అనేవాడు. పల్లవి ఒక రోజు విసిగిపోయి, “నువ్వు మనిషిలా మారు, లేదా నేను వెళ్లిపోతాను” అని చెప్పింది. సూర్య నవ్వాడు, “నీ...

ఆరవ స్నేహితుడు

Image
ఐదుగురు వృద్ధులు, ఐదు విధ్వస్త జీవితాలు, ఒకే ఒక మనస్తాపం. ఐదు దశాబ్దాల తర్వాత వారాణసిలో కలిశారు. వారి పేర్లు: రాఘవయ్య, సీతారామయ్య, నారాయణ, గోపాలం, వెంకట్రావు. వీరందరూ ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ఒక చిన్న గ్రామం ‘పెద్దాపురం’కు చెందినవారు. వీరు చిన్నతనంలో ఒకే బడిలో చదువుకున్నారు, కలిసి తిరిగారు. వారిలో ఆరో వ్యక్తి ఉండేవాడు రామయ్య. రామయ్య వీరందరికంటే చాలా నిజాయితీగలవాడు, మంచివాడు. అతను ఎప్పుడూ ఇతరుల కోసం తనను తాను త్యాగం చేసుకునేవాడు. ఒకసారి గ్రామంలో వరద వచ్చినప్పుడు, రామయ్య తన ప్రాణాలను లెక్కచేయకుండా ఐదుగురు స్నేహితులను కాపాడాడు. అతను లేకపోతే వారిలో ఎవరూ బ్రతికేవారు కాదు. కానీ జీవితంలో ఒక మలుపు వచ్చింది. ఐదుగురు స్నేహితులు కలిసి ఒక వ్యాపారం మొదలుపెట్టారు. రామయ్య తన వాటా కోసం తన భూమిని అమ్మి డబ్బు పెట్టాడు. కానీ మిగతా ఐదుగురు మోసం చేశారు. వారు రామయ్యను తప్పుబట్టి, అతని డబ్బును కొల్లగొట్టి, గ్రామం నుంచి వెళ్ళగొట్టారు. రామయ్య ఏమీ మాట్లాడలేదు. అతను కాశీకి వెళ్ళిపోయాడు. అక్కడ ఒక ఆశ్రమంలో నివసిస్తూ, యాభై సంవత్సరాలు గడిపాడు. అతను చనిపోతూ, తన ఆస్తి అంతా ఆ ఆశ్రమానికి రాసి ఇచ్చాడు. కానీ అతను చనిపోయే ముందు ఒక...

గంగలో కలిసిన ఆశలు

Image
శ్రావణి ఒక తెలుగు మధ్యతరగతి కుటుంబానికి చెందిన యువతి. ఆమెకు పెళ్లి అయ్యి రెండేళ్లు. భర్త రమేష్ హైదరాబాదులో చిన్న వ్యాపారి. మొదటి సంవత్సరం అంతా బాగానే ఉంది. కానీ రెండో సంవత్సరంలో శ్రావణి గర్భవతి అయింది. ఆ వార్త విన్న రమేష్ కుటుంబం సంతోషించింది, కానీ శ్రావణికి ఆ సంతోషం నమ్మశక్యంగా లేదు. ఆమె భర్త మాటలు మారిపోయాయి. “మగబిడ్డ పుడితేనే ఇంట్లో విలువ” అనే ఆయన మాటలు ఆమె గుండెల్లో గాయాలుగా మారాయి. ఆరవ నెలలో అల్ట్రాసౌండ్ చేయించుకోవాలని అత్తగారు ఒత్తిడి చేశారు. శ్రావణి నిరాకరించింది. అప్పటి నుంచి ఆ ఇంట్లో ఆమెకు నిశ్శబ్ద యుద్ధం మొదలైంది. భర్త రోజూ గొడవ పెట్టుకునేవాడు. ఒక రోజు రాత్రి, తన్నడంతో ఆమె నేలమీద పడిపోయింది. ఆ రాత్రే ఆమె తన తండ్రికి ఫోన్ చేసింది. తండ్రి మాటల్లో సానుభూతి లేదు; “నీ ఇల్లు నీవు చూసుకో” అన్నాడు. శ్రావణికి తోచినది ఒకటే, ఆ ఇంటి నుంచి పారిపోవాలి. ఆమె తన బ్యాంకు ఖాతాలో మిగిలిన కొద్ది డబ్బు తీసుకుని, ఒక రాత్రి నిశ్శబ్దంగా ఇంటి వెనుక ద్వారం నుంచి బయటపడింది. ఆమెకు ఎక్కడికి వెళ్లాలో తెలియదు. హైదరాబాద్ రైల్వే స్టేషన్లో ఒక స్త్రీ ఆమెను చూసి, “అమ్మా, నీకు కాశీ వెళ్లాలని ఉందా?” అని అడిగింది. ...

మంగలి బాబా

Image
ప్రొఫెసర్ రామచంద్రమూర్తి ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో తత్వశాస్త్ర విభాగానికి అధిపతిగా పదవీ విరమణ చేసిన వ్యక్తి. ఆయనకు భార్య లక్ష్మీదేవి మాత్రమే తోడు. ఇద్దరు కుమారులు అమెరికాలో స్థిరపడ్డారు. సంవత్సరాల బాధ తర్వాత లక్ష్మీదేవి క్యాన్సర్తో మరణించింది. ఆమె వెళ్ళిపోయిన తర్వాత రామచంద్రమూర్తికి ఇల్లు శ్మశానంలా తోచింది. ప్రతి ఉదయం ఆయన కాఫీ కప్పు చేతిలో పట్టుకుని, ఎదురుగా ఖాళీగా ఉన్న కుర్చీని చూస్తూ గంటలు గడిపేవాడు. ఆ కుర్చీలో ఒకప్పుడు లక్ష్మీదేవి కూర్చుని, “ఈ రోజు ఏమి ఉపన్యాసం?” అని అడిగేది. ఇప్పుడు ఆ కుర్చీ మౌనంగా నిలబడి ఉంది. ఆయనకు తెలిసిన ప్రతి తాత్విక సిద్ధాంతం అద్వైతం, విశిష్టాద్వైతం, బౌద్ధ శూన్యత అన్నీ పనికిరాని మాటలుగా మారిపోయాయి. “నేను వేల పుస్తకాలు చదివాను, కానీ నా భార్య లేని ఈ గదిలో ఎలా ఉండాలో నాకు తెలియడం లేదు” అని ఒక రోజు డైరీలో రాసుకున్నాడు. ఆ కొద్ది రోజుల్లోనే ఆయన కుమారులు ఫోన్ చేసి, “నాన్నగారు, మీరు అమెరికా వచ్చేయండి. ఇక్కడ మంచి సీనియర్ లివింగ్ కమ్యూనిటీ ఉంది” అన్నారు. రామచంద్రమూర్తికి అమెరికా అంటే ఇష్టం లేదు. అక్కడి కృత్రిమ చిరునవ్వులు, సమయానికి తినాల్సిన మాత్రలు, గోడల మీద వేలాడే క్యాల...