కూతురు విడాకులు

గుంటూరు జిల్లాలోని ఒక చిన్న గ్రామం కొండమూడి. ఆ గ్రామంలో రామకృష్ణ, రాజ్యలక్ష్మి దంపతులు నివసిస్తున్నారు. వారికి ఇద్దరు కొడుకులు, ఒక కూతురు. కూతురు పేరు లావణ్య. లావణ్యకు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు. మూడు సంవత్సరాల క్రితం ఆమె వివాహం జరిగింది. ఆమె భర్త పేరు రాజేష్. రాజేష్ హైదరాబాద్లో ఉద్యోగం చేస్తాడు. వివాహమైన మొదటి సంవత్సరం బాగానే ఉంది. కానీ తర్వాత రాజేష్ నిజ స్వరూపం బయటపడింది. అతను తాగుడు, జూదానికి బానిస అయ్యాడు. లావణ్యను కొట్టేవాడు. ఆమె నొప్పి, కన్నీళ్లు ఎవరికీ చెప్పలేదు.

ఒక రోజు లావణ్య ఓపిక కోల్పోయింది. ఆమె విడాకులు తీసుకోవాలని నిర్ణయించుకుంది. ఆమె కోర్టు కేసు వేసింది. నెలల తరబడి విచారణ జరిగింది. చివరికి విడాకులు మంజూరయ్యాయి.

లావణ్య చేతిలో బ్యాగుతో, నలిగిన మనసుతో తండ్రి ఇంటి గుమ్మం దగ్గర నిలబడింది.

రామకృష్ణకు ఆ రోజు ఉదయం వార్త తెలిసింది. అతని మనసు గుభేల్లుమంది. తన కూతురు విడాకులు తీసుకుంది. ఆ విషయం గ్రామంలో తెలిస్తే ఏమంటారు? తన గౌరవం ఏమవుతుంది? తన కులంలో ఎవరు మాట్లాడుతారు? అతనికి నేరుగా సిగ్గు, కోపం, బాధ అన్నీ ఒకేసారి వచ్చాయి.

లావణ్య తలుపు తట్టింది. రామకృష్ణ తలుపు తెరిచాడు. కూతురు ముందు నిలబడి ఉంది  కళ్ళు ఎర్రగా, అలసిపోయిన ముఖంతో.

"నాన్నా, నేను వచ్చాను."

రామకృష్ణ ఆమె వైపు చూడలేదు. "నువ్వు ఎందుకు వచ్చావు? నీకు ఇక్కడ స్థానం లేదు. విడాకులు తీసుకున్న కూతుర్ని ఈ ఇంట్లో పెట్టుకోలేను. జనాలు ఏమంటారు?"

లావణ్య కళ్ళు నిండాయి. "నాన్నా, నేను ఎక్కడికి వెళ్ళాలి? నాకు వేరే చోటు లేదు."

"నీకు వేరే చోటు లేదా? నీ తప్పు వలన నీకు విడాకులు వచ్చాయి. నువ్వు భర్తను సర్దుబాటు చేసుకోలేకపోయావు. ఇప్పుడు మా మీద భారం పెడుతున్నావు."

లావణ్యకు ఆ మాటలు గుండెలో బాణాల్లా గ్రుచ్చుకున్నాయి. ఆమె ఏడవలేదు. ఎందుకంటే కన్నీళ్లు ఇంకిపోయాయి. ఆమె నిశ్శబ్దంగా గుమ్మం దగ్గర కూర్చుంది. ఆమె తల్లి రాజ్యలక్ష్మి లోపలి నుంచి వచ్చింది. ఆమెకు భర్త మాటలు వినిపించాయి. ఆమె లావణ్యను లోపలికి తీసుకెళ్ళాలని అనుకుంది, కానీ భర్త కళ్ళ ముందు ధైర్యం చేయలేదు.

ఆ రాత్రి లావణ్య గుమ్మం దగ్గరే కూర్చుంది. తల్లి ఆమెకు ఒక దుప్పటి విసిరింది. అంతే.

గ్రామంలో విషయం తెలిసిపోయింది. ప్రజలు నాలుకలు తిప్పుకోవడం మొదలుపెట్టారు.

"చూడు, రామకృష్ణ కూతురు విడాకులు తీసుకుందట. ఏమి విడ్డూరం? కూతుర్ని సరిగా పెంచకపోతే ఇలాగే జరుగుతుంది."

"ఆ అమ్మాయిదే తప్పుంది. లేకపోతే భర్త ఎందుకు వదిలేస్తాడు?"

"ఇప్పుడు వాళ్ల ఇంట్లో ఒక విడాకులు తీసుకున్న స్త్రీ ఉంది. మన పిల్లలు వాళ్ల ఇంటికి వెళ్లకూడదు."

ఈ మాటలు విని రామకృష్ణకు సిగ్గుతో తల దాచుకోవాలనిపించింది. అతను లావణ్యను వెళ్లిపొమ్మని మరింత గట్టిగా అన్నాడు. "నువ్వు ఇక్కడ ఉండడం వల్ల మాకు గౌరవం లేదు. వెళ్లి ఎక్కడైనా పని చేసుకో. బతుకు."

లావణ్య ఆ రోజు బ్యాగు సర్దుకుంది. ఆమెకు ఎక్కడికి వెళ్ళాలో తెలియదు. ఆమె తల్లి రాజ్యలక్ష్మి చేయి పట్టుకుంది. "నువ్వు వెళ్ళకు. నువ్వు నా కూతురివి. నేను చూసుకుంటాను.  నాన్నతో నేను మాట్లాడుకుంటాను."

కానీ రామకృష్ణ గట్టిగా అరిచాడు. "నువ్వు నన్ను దాటి వస్తే, నువ్వు కూడా వెళ్ళిపో. నాకు విడాకులు తీసుకున్న కూతురు వద్దు. ఆమె మాట వినే భార్యా వద్దు."

రాజ్యలక్ష్మి నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయింది. లావణ్య ఆమె చేయి వదిలించుకుని, నిశ్శబ్దంగా బయటికి నడిచింది. ఎక్కడికి? ఆమెకు తెలియదు. ఆమె గ్రామం చివరిలో ఒక చెరువు కట్ట మీద కూర్చుంది. చాలా సేపు ఏడ్చింది. తర్వాత చెరువు నీటిలోకి దూకాలని అనుకుంది. ఆమెకు బతకాలని లేదు.

కానీ ఆమెకు తన తల్లి ముఖం గుర్తొచ్చింది. ఆమె వెనక్కి తిరిగింది.

ఈ విషయం తెలిసిన  రాజ్యలక్ష్మి ఆ రాత్రి నిద్రపోలేదు. ఆమె భర్తతో గట్టిగా మాట్లాడింది. తొలిసారి.

"రామకృష్ణా, నువ్వు మంచి వ్యక్తివి. నేను నిన్ను గౌరవిస్తాను. కానీ ఈ విషయంలో నువ్వు తప్పు చేస్తున్నావు. మన కూతుర్ని నువ్వు బయటికి తోసేశావు. ఆమెను చంపేశావు. నీకు తెలుసా, ఆమె నేడు చెరువులో దూకాలనుకుంది? ఆమె బతికి ఉండడం వల్ల నీకు సిగ్గుగా ఉందా? ఆమె ప్రాణం నీ గౌరవం కంటే పెద్దది కాదా?"

రామకృష్ణ నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయాడు. అతనికి తెలియదు తన కూతురు ఆత్మహత్యకు ప్రయత్నించిందని. అతని మనసు కరిగింది. కానీ మాట రాలేదు.

రాజ్యలక్ష్మి మరుసటి రోజు ఉదయాన్నే లావణ్యను వెతుక్కుంటూ వెళ్ళింది. ఆమె చెరువు కట్ట మీద, గడ్డిమీద కూర్చుని, దూరంగా చూస్తూ ఉంది. రాజ్యలక్ష్మి ఆమె దగ్గరికి వెళ్లి, ఆమెను లేపింది.

"రా.. ఇంటికి రా. నేను నీకు తల్లిని. నేను నిన్ను ఎప్పటికీ వదిలిపెట్టను. నీ నాన్నను నేను సర్దుబాటు చేస్తాను. నువ్వు నా దగ్గరికి రా."

లావణ్య తల్లిని చూసి బోరున ఏడ్చింది. "అమ్మా, నేను ఇంటికి రావడం వల్ల మీకు ఇబ్బంది. నాన్న నన్ను చూడలేకపోతున్నాడు. నేను వెళ్ళిపోతాను."

"నువ్వు వెళ్ళిపోవడానికి నేను అనుమతించను. నువ్వు నా కూతురివి. నువ్వు విడాకులు తీసుకున్నావు. అది నీ తప్పు కాదు. ఆ భర్త నీకు తగనివాడు. నువ్వు బతికి ఉన్నావు. అదే చాలు."

లావణ్య తల్లి చేయి పట్టుకుని ఇంటికి వచ్చింది.

రామకృష్ణ వారిని చూసి తల తిప్పుకున్నాడు. కానీ ఆ రోజు రాత్రి అతను లావణ్యను తన గదిలోకి పిలిచాడు. ఆమె భయంగా నిలబడింది.

"లావణ్యా, నేను కఠినంగా మాట్లాడాను. నేను తప్పు చేశాను. నీ తల్లి నాకు చెప్పింది. నేను తండ్రిని కాదు, దెయ్యాన్ని. నీ కష్టం తెలియకుండా నిన్ను బాధపెట్టాను. నన్ను క్షమించు."

లావణ్యకు ఆ మాటలు విని ఏడుపు వచ్చింది. "నాన్నా, నీవు తప్పు చేయలేదు. నేనే ఇబ్బంది పెట్టాను. నేను మీ గౌరవాన్ని పోగొట్టాను."

"నీ గౌరవం పోలేదు. నువ్వు బ్రతికి ఉన్నావు. అదే నా గౌరవం. నీ గురించి ప్రజలు ఏమంటారో నేను ఇక పట్టించుకోను. నువ్వు నా కూతురివి. ఈ ఇల్లు నీ ఇల్లు."

లావణ్య తండ్రి కాళ్ళ మీద పడింది. రామకృష్ణ ఆమెను లేవనెత్తి, గట్టిగా కౌగిలించుకున్నాడు. ఆ కౌగిలిలో చాలా రోజుల నొప్పి, చాలా రోజుల దూరం, చాలా రోజుల బాధ అన్నీ కరిగిపోయాయి.

రోజులు గడిచాయి. లావణ్య ఇంట్లోనే ఉండిపోయింది. ఆమె తల్లికి వంటలో, తండ్రికి పొలం పనులలో సాయం చేసింది. ఆమెను చూసి గ్రామస్థులు గుసగుసలాడుకున్నారు. కానీ రామకృష్ణ వారికి ఎదురు తిరిగాడు.

ఒక రోజు గ్రామ సమావేశంలో రామకృష్ణ లేచి నిలబడ్డాడు. అతను బిగ్గరగా చెప్పాడు.

"నా కూతురు లావణ్య విడాకులు తీసుకుంది. అవును, నేను దాచను. ఆమె భర్త ఆమెను కొట్టేవాడు. తాగుబోతు. ఆమె ప్రాణాలు కాపాడుకోవడానికి విడాకులు తీసుకుంది. ఆమె చేసింది తప్పు కాదు. ఆమె బతికి ఉండడం పాపం కాదు. మీరు నామీద, నా కూతురు మీద నాలుకలు తిప్పుకోవచ్చు. నేను లెక్కచేయను. నా కూతురు నా ఇంట్లో ఉంది. ఆమెకు నా ప్రేమ ఉంది. ఆమెకు నా ఆస్తిలో సగం ఉంది. ఆమె నాకు కూతురు. అంతే."

గ్రామస్థులు నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయారు. కొందరు తల వంచుకున్నారు. కొందరు సిగ్గుపడ్డారు. కానీ ఎవరూ మాట్లాడలేదు.

లావణ్య తండ్రి మాటలు విని, దూరంగా నిలబడి ఏడ్చింది. ఆమె తల్లి ఆమెను దగ్గరికి తీసుకుంది.

"చూశావా, నీ నాన్న నీ కోసం ఎదురు నిలబడ్డాడు. అతను నిన్ను ఇష్టపడకపోవచ్చు మొదట్లో. కానీ ప్రేమను ఎవరూ ఆపలేరు. అది బయటకు వస్తుంది."

లావణ్య తల్లి మాటలు విని నవ్వింది. ఆ నవ్వు చాలా రోజుల తర్వాత వచ్చింది.

సంవత్సరం గడిచింది. లావణ్య ఇప్పుడు ఒక చిన్న టైలరింగ్ షాపు మొదలుపెట్టింది. గ్రామంలోని చాలా మంది ఆమె దగ్గరికి వస్తున్నారు. ఆమె స్వంతంగా సంపాదిస్తుంది. తండ్రి ఆమెకు అవసరమైన యంత్రాలు కొనిచ్చాడు. ఆమె తల్లి ప్రతిరోజూ ఆమెకు వండి పెట్టింది.

గ్రామంలో మరో విడాకులు తీసుకున్న స్త్రీ లావణ్యను చూసి ప్రేరణ పొందింది. ఆమె లావణ్య దగ్గరికి వచ్చి, "నువ్వు ఎలా ధైర్యంగా ఉన్నావు? నువ్వు సిగ్గుపడకుండా ఎలా బతుకుతున్నావు?" అని అడిగింది.

లావణ్య నిశ్శబ్దంగా చెప్పింది. "నేను ఒంటరిగా లేను. నాకు నా తల్లిదండ్రులు ఉన్నారు. వారు నన్ను విడిచిపెట్టలేదు. ప్రపంచం నన్ను ఏమన్నా నేను పట్టించుకోను. నా ఇంట్లో నాకు ప్రేమ ఉంది. అదే నాకు చాలు."

ఆ స్త్రీకి నమ్మకం కాలేదు. కానీ లావణ్య నవ్వు చూసి, ఆమెకు ఒక కొత్త ఆశ వచ్చింది.

ఇప్పుడు లావణ్య గ్రామంలో ఒక గౌరవనీయమైన వ్యక్తిగా మారింది. విడాకులు తీసుకోవడం ఆమె బలహీనత కాదు, ఆమె ధైర్యంగా మారింది. ఆమె తండ్రి రామకృష్ణ నేటికీ గర్వంగా చెప్పుకుంటాడు "మా కూతురు విడాకులు తీసుకుంది. అది నిజమే. కానీ ఆమె మా ఇంటి గౌరవాన్ని పెంచింది. ఎందుకంటే ఆమె అవమానాన్ని ఎదుర్కొంది, వెనక్కి తగ్గలేదు."

ప్రతి సాయంత్రం లావణ్య తల్లిదండ్రులతో కలిసి కూర్చుని మాట్లాడుతుంది. వారు పాత జ్ఞాపకాలు గుర్తు చేసుకుంటారు. వారు నవ్వుతారు. ఒకప్పుడు ఆ ఇంట్లో సిగ్గు, దుఃఖం ఉండేవి. ఇప్పుడు అక్కడ ప్రేమ, స్వీకారం మాత్రమే ఉన్నాయి.

లావణ్యకు మళ్ళీ పెళ్లి చేసుకోవాలని లేదు. ఆమెకు తన షాపు, తన కుటుంబం, తన స్వేచ్ఛ చాలా సంతోషంగా ఉంది. ఆమె ఒకసారి తన తల్లితో చెప్పింది "అమ్మా, నేను విడాకులు తీసుకున్నందుకు నేను బాధపడటం లేదు. నేను బాధపడింది మీరు నన్ను వదిలేస్తారేమోనని. కానీ మీరు వదలలేదు. మీరు నాకు తిరిగి జన్మనిచ్చారు."

రామకృష్ణ ఆ మాటలు విని, తన భార్య చేతిలో చేయి వేశాడు. "మనం చేసిన తప్పు తెలుసుకున్నాం. ఇక ఎప్పటికీ చేయము. మన కూతురు మన ఆస్తి."