కొత్త కోడలి మౌనం

పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, తాడేపల్లిగూడెం. ఒక పెద్ద ఇల్లు. ఆ ఇంట్లో వెంకటరత్నం, అతని భార్య లక్ష్మీదేవి, వారి కొడుకు సుధీర్ నివసిస్తున్నారు. వెంకటరత్నం పదవీ విరమణ పొందిన ప్రభుత్వోద్యోగి. లక్ష్మీదేవి సంప్రదాయ గృహిణి. సుధీర్ చదువుకుని హైదరాబాద్ లో ఉద్యోగం చేస్తున్నాడు. ఇటీవల అతని వివాహం జరిగింది హైదరాబాద్ లోనే పెరిగిన అమ్మాయితో, పేరు నేహ.

నేహకు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు. ఆమె చిన్నతనంలోనే తండ్రిని కోల్పోయింది. తల్లి ఒంటరిగా ఆమెను పెంచింది. నేహ బీటెక్ చదివి, ఒక ప్రైవేటు సంస్థలో ఉద్యోగం చేస్తున్నది. సుధీర్ ఆమెను ప్రేమించాడు. తల్లిదండ్రులకు చెప్పి పెళ్లి చేసుకున్నారు.

కానీ వివాహం తర్వాత నేహ భర్త ఇంటికి వచ్చింది. ఇక్కడ ఆమెకు కొత్త ప్రపంచం ఎదురైంది.

లక్ష్మీదేవి సంప్రదాయాలను చాలా కఠినంగా పాటించేవారు. ఉదయం ఐదు గంటలకు లేచి, ఇంట్లోని ఆలయంలో దీపం వెలిగించాలి. పూజ చేయాలి. వంట చేయాలి. అత్తగారికి టీ ఇవ్వాలి. మామగారికి పేపర్ ఇవ్వాలి. ఇవన్నీ కోడలి బాధ్యత.

నేహకు ఈ అలవాట్లు లేవు. ఆమె తల్లి ఒంటరిగా పనిచేసేది. నేహ చిన్నప్పటి నుంచీ స్కూల్, కాలేజీ, ఉద్యోగం ఈ పోటీలో పెరిగింది. ఆమెకు తెల్లవారుజామున ఐదు గంటలకు లేవడం, చేతి రుబ్బురోలు పట్టుకోవడం ఇవి కొత్త.

మొదటి రోజు నేహ ఆరు గంటలకు లేచింది. ఆమె అలవాటు. లక్ష్మీదేవి అప్పటికే లేచి వంటగదిలో ఉంది. ఆమె నేహను చూసి, "అంతా నేను చేస్తే నువ్వు ఎప్పుడు నేర్చుకుంటావు?" అంది.

నేహ నిశ్శబ్దంగా వంటగదిలోకి వెళ్ళింది. ఆమెకు వంట రాదు. కూరలు కొయ్యడం చేయడం రాదు. పెరుగు చిలకడం రాదు. లక్ష్మీదేవి ఆమె చేతిలో రోకలి పట్టించి, "రోజూ పని చేయి. అలవాటు అవుతుంది" అంది.

నేహ చేతులు నొప్పితో వాచిపోయాయి. కానీ ఆమె ఏమీ మాట్లాడలేదు.

రోజులు గడిచాయి. నేహ ఇంటి పనులు నేర్చుకోవడానికి కష్టపడింది. కానీ లక్ష్మీదేవికి ఆమె చేసే ప్రతి పనిలో లోపం కనిపించింది.

"ఈ కూరలో ఉప్పు ఎక్కువ."

"ఈ సారి పెరుగు చాలా పుల్లగా వచ్చింది."

"నీవు బట్టలు ఆరబెట్టిన తీరు ఏంటి ఎలా ఉంది?"

"మామగారికి పేపర్ వేళకు ఇవ్వలేదు."

నేహ ప్రతిరోజూ తన తప్పులను సరిచేసుకోవడానికి ప్రయత్నించింది. ఆమె రోజు రాత్రి అందరూ నిద్రపోయిన తర్వాత, తన గదిలో కూర్చుని నిశ్శబ్దంగా ఏడ్చేది. సుధీర్ ఆమెను ఓదార్చేవాడు. "ఓపిక పట్టు, నేహా. అమ్మకు అలవాటు కావడానికి సమయం పడుతుంది."

నేహ చెప్పేది. "నేను ఎంత ప్రయత్నించినా, ఆమెకు నేను సరిపోవడం లేదు. ఆమెకు నేను కోడలుగా కావాలా, లేక దాసీగా కావాలా?"

సుధీర్ నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయేవాడు.

ఒక నెల తర్వాత, లక్ష్మీదేవికి తీవ్రమైన నడుము నొప్పి వచ్చింది. ఆమె మంచం మీద పడుకోవలసి వచ్చింది. వెంకటరత్నం వృద్ధాప్యంలో పనులు చేయలేరు. సుధీర్ హైదరాబాద్ వెళ్ళిపోయాడు. ఇంటి పనుల భారం పూర్తిగా నేహ మీద పడింది.

అది నేహకు చాలా కష్టమైన సమయం. కానీ ఆమె భయపడలేదు. ప్రతిరోజు ఉదయం ఐదు గంటలకే లేచి, అత్తగారికి మందులు పెట్టేది. వంట చేసేది. ఇల్లు శుభ్రం చేసేది. మామగారికి భోజనం పెట్టేది. తనకు తెలియని పనులు తన స్నేహితురాలికి ఫోన్ చేసి నేర్చుకుంది.

లక్ష్మీదేవి నేహను గమనిస్తోంది. ఈ అమ్మాయి ఎంత కష్టపడుతోంది. ఎంత నిశ్శబ్దంగా పని చేస్తోంది. ఎప్పుడూ ఫిర్యాదు చేయడం లేదు.

ఒక రోజు లక్ష్మీదేవి నేహను దగ్గరికి పిలిచింది.

"నేహా, నువ్వు చేస్తున్న పనులు చూస్తున్నాను. నేను నిన్ను చాలా కష్టపెట్టాను. నాకు తెలుసు. నువ్వు పెరిగిన తీరు వేరు. మా ఇంటి సంప్రదాయాలు వేరు. నువ్వు ఎన్ని తప్పులు చేసినా, నీ మనసు నిజాయితీగా ఉందని గుర్తించాను. నీ కళ్ళలో ఏడుపు దాచుకుంటావు, కానీ పని చేస్తావు. ఇది నాకు నచ్చింది."

నేహ నిశ్శబ్దంగా నిలబడింది. ఆమె కళ్ళు చెమర్చాయి.

లక్ష్మీదేవి కొనసాగించింది. "నేను ఒక కోడలిగా ఇంటికి వచ్చినప్పుడు, నాకు కూడా ఇలాగే జరిగింది. నా అత్త నన్ను చాలా ఇబ్బంది పెట్టింది. నేను కూడా నిశ్శబ్దంగా ఏడ్చాను. నేను నీకు కూడా అదే చేశాను. అది నా పొరపాటు. నేను నిన్ను క్షమించమని అడగను. కానీ నేను మారాలని అనుకుంటున్నాను. ఇప్పటి నుంచి నువ్వు నా కూతురిలాంటి దానివి. నేను నేర్పుతాను, నువ్వు నేర్చుకో. అంతే."

నేహ ఆ మాటలు విని, గట్టిగా ఏడ్చింది. ఆ ఏడుపు బాధ కాదు, ఊరట. ఆ ఏడుపులో చాలా రోజుల నిశ్శబ్దం బయటికి వచ్చింది.

"అత్తయ్యా, నాకు నేర్చుకోవడానికి ఇష్టం ఉంది. నేను తప్పులు చేస్తాను, కానీ నేను నేర్చుకుంటాను. మీకు కావలసింది కొంచెం ఓపిక. అంతే."

లక్ష్మీదేవి ఆమెను కౌగిలించుకుంది. ఆ కౌగిలి నేహకు తన తల్లి చేయి లాగా అనిపించింది. 

ఆ తర్వాతి రోజుల్లో ఇల్లు మారిపోయింది. లక్ష్మీదేవి నేహకు వంట నేర్పింది. కోపం లేదు. చిరునవ్వుతో నేర్పింది. నేహ తప్పులు చేసినా, "పర్లేదు, మరోసారి ప్రయత్నించు" అంటుంది.

నేహ కూడా తన వంతు ప్రయత్నం చేసింది. ఆమె పూజ చేయడం, దీపాలు వెలిగించడం నేర్చుకుంది. ఆమె ఇంటి పనులలో అత్తకు సాయం చేసింది. ఇప్పుడు ఇద్దరూ కలిసి వంట చేస్తారు. కలిసి టీ తాగుతారు. నేహకు తెలియని విషయాలు లక్ష్మీదేవి చెబుతుంది. లక్ష్మీదేవికి తెలియని కొత్త విషయాలు నేహ చెబుతుంది. వారిద్దరి మధ్య ఒక అర్థం చేసుకోవడం ఏర్పడింది.

సుధీర్ ఇంటికి వచ్చినప్పుడు, తల్లీ భార్య ఒకరిపట్ల ఒకరు నవ్వుకుంటుండడం చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు.

"ఏమైంది ఇక్కడ? నేను వెళ్ళినప్పుడు మీరిద్దరూ మాట్లాడుకోలేదు. ఇప్పుడు మీరు ఎలా మారారు?"

లక్ష్మీదేవి నవ్వింది. "మేము మారలేదు. మేము కలిసి పని చేయడం నేర్చుకున్నాం. మేము కలిసి ఏడవడం నేర్చుకున్నాం. ఇప్పుడు కలిసి నవ్వడం నేర్చుకుంటున్నాం."

నేహ సుధీర్ చేతిలో చేయి వేసింది. "నువ్వు నాకు ఇల్లు ఇచ్చావు. నీ అమ్మ నాకు అమ్మని  ఇచ్చింది. నేను ఎంత ధన్యురాలినో నీకు తెలుసా?"

సంవత్సరం తర్వాత, నేహ గర్భవతి అయింది. లక్ష్మీదేవి ఆమెను ప్రేమగా చూసుకుంది. నేహను ఎటువంటి పని చేయనివ్వలేదు. ఆమెకు నచ్చినవి వండి పెట్టింది. నేహ తల్లి హైదరాబాద్ నుంచి వచ్చి కూతుర్ని చూసి వెళ్ళింది. ఆమె లక్ష్మీదేవిని చూసి, "నా కూతుర్ని నీ ఇంటికి పంపినప్పుడు నాకు కొంచెం భయంగా ఉండేది. నేను ఒంటరిదాన్ని. నేను చూడలేని చోట ఆమె బాధపడుతుందేమోనని. ఇప్పుడు నాకు తెలిసింది ఆమెకు ఇక్కడ రెండవ తల్లి దొరికింది. నాకు ఇది చాలా పెద్ద ఊరట."

లక్ష్మీదేవి నేహ తల్లి చేతి పట్టుకుంది. "మీ కూతురు నాకు కూడా కూతురు. మీరు ఆందోళన పడకండి."

నేహ కొడుకును కన్నది. నేహ ఆ బిడ్డను లక్ష్మీదేవి చేతిలో పెట్టింది. "అత్తయ్యా, మీ మనుమడు. మీరు పేరు పెట్టాలి."

లక్ష్మీదేవి ఆ బిడ్డను తీసుకుని, దీవించింది. ఆమె కళ్ళలో నీళ్ళు. ఆ నీళ్ళు దుఃఖం కాదు తన చరిత్ర మారినందుకు, తాను తన కోడలికి చేసిన అన్యాయాన్ని తాను సరిచేసుకున్నందుకు, ఇప్పుడు కలిసి సంతోషంగా ఉన్నందుకు. ఇక ముందు తన మనుమడు తన కోడల్ని చూసి పెరుగుతాడు ప్రేమగా, గౌరవంగా. ఇదే ఆమెకు పెద్ద గెలుపు.