తెనాలి రామకృష్ణుడు మరియు పాలవాడు

విజయనగర రాజ్యంలో మధో అనే పాలవాడు ఉండేవాడు. అతను ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే తన ఆవుల నుండి పాలు పితికి, పట్టణానికి తీసుకువెళ్లి అమ్మేవాడు. కానీ అతను చాలా దుర్మార్గుడు, స్వార్థపరుడు. అతను పాలను అమ్మే ముందు అందులో చాలా నీళ్లు కలిపేవాడు. "ఇలా చేస్తే, పాలు ఎక్కువ పరిమాణంలో ఉంటాయి. నాకు ఎక్కువ డబ్బు వస్తుంది. ప్రజలకు ఏమీ తెలియదు. వారు నా పాలను కొని, నేను వారిని మోసం చేస్తున్నానని ఎప్పుడూ గుర్తించరు," అని అతను అనుకునేవాడు.

ప్రజలందరికీ ఈ విషయం తెలిసినా, ఆ ఊరిలో మరో పాలవాడు లేకపోవడంతో అతని దగ్గరే పాలు కొనేవారు. వారు బాధగా, "ఈ పాలవాడు మనల్ని మోసం చేస్తున్నాడు. కానీ మాకు వేరే మార్గం లేదు. మాకు పాలు కావాలి. అందుకే మేము అతని దగ్గరే కొనాలి," అని అనుకునేవారు. వారు అతని మోసాన్ని గురించి తెలుసుకుని కూడా ఏమీ చేయలేకపోయారు. ఎందుకంటే వారికి వేరే ఎంపిక లేదు.

ఒక రోజు తెనాలి రామకృష్ణుడు ఆ వీధి గుండా వెళ్తుండగా, ఆయనకు మధో పాలు అమ్ముతూ కనిపించాడు. ఆయన ఆగి, మధోను పిలిచి, "మధో! నీవు అమ్మేది పాలు కదా? అయితే అందులో ఇంత నీళ్లు ఎందుకు కలుపుతున్నావు? ఇది సరైన పద్ధతి కాదు. ప్రజలు నీకు డబ్బు ఇస్తున్నారు. వారు నిజమైన పాలు ఆశిస్తున్నారు. కానీ నీవు వారికి నీళ్లు ఇస్తున్నావు. ఇది న్యాయమా? ఇది ధర్మమా?" అని అడిగాడు.

మధో నవ్వుతూ, "ఎవరికీ నష్టం లేదు. అందరూ ఇలాగే చేస్తారు. నేను కూడా చేస్తున్నాను. ఇది పెద్ద విషయం కాదు. అందరూ వ్యాపారంలో ఇలాంటి చిన్న చిన్న మోసాలు చేస్తారు. నేను ఒక్కడినే కాదు. ఇది సాధారణ పద్ధతి. దీనివల్ల ఎవరికీ పెద్ద నష్టం లేదు. ప్రజలు పాలు తాగుతున్నారు. వారు బతికే ఉన్నారు. కాబట్టి, ఇందులో తప్పు ఏమిటి?" అని అన్నాడు.

తెనాలి ఏమీ మాట్లాడలేదు. ఆయన కేవలం నవ్వి, అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోయాడు. కానీ ఆయన మనసులో ఒక ప్రణాళిక రూపుదిద్దుకుంది. "ఈ మధో తన మోసాన్ని తప్పు అని అనుకోవడం లేదు. అతను తాను చేస్తున్న పని సరైందని అనుకుంటున్నాడు. నేను అతనికి ఒక పాఠం నేర్పాలి. అతని మోసం ఎంత పెద్దదో, అది ఇతరులను ఎలా బాధిస్తుందో అతనికి తెలియాలి. అది తెలిస్తేనే అతను మారతాడు," అని ఆయన అనుకున్నాడు.

కొన్ని రోజుల తరువాత రాజభవనంలో పెద్ద విందు ఏర్పాటు చేశారు. ఆ విందు రాజు పుట్టినరోజు సందర్భంగా ఏర్పాటు చేశారు. ఆ విందుకు రాజు, రాణి, మంత్రులు, పండితులు, అధికారులు, ప్రముఖులు అందరూ హాజరు కావాలి. ఆ విందులో పాయసం ఒక ముఖ్యమైన వంటకం. ఆ పాయసం తయారీకి చాలా పాలు అవసరం. ఆ విందుకు కావాల్సిన పాలను సరఫరా చేయమని మధోకు ఆజ్ఞ ఇచ్చారు.

మధో ఎప్పటిలాగే పాలలో నీళ్లు కలిపి తీసుకొచ్చాడు. అతను ఆనందంగా, "రాజభవనానికి పాలు సరఫరా చేస్తున్నాను. దీనివల్ల నాకు మంచి డబ్బు వస్తుంది. అంతేకాకుండా, నా పేరు కూడా ప్రసిద్ధి చెందుతుంది. ఇది నాకు గొప్ప అవకాశం," అని అనుకున్నాడు. కానీ అతనికి తెలియదు తెనాలి ఇప్పటికే అతని కుయుక్తి గురించి తెలుసుకుని, ఒక ప్రణాళిక రూపొందించాడని. ఆయన వంటవారికి చెప్పి, పాయసం తయారుచేసేటప్పుడు పాలు ఎంత పల్చగా ఉన్నా అలాగే వదిలేయమన్నాడు. "పాలలో నీళ్లు కలిపి ఉంటే, ఆ పాలతో పాయసం వండండి. కానీ దానికి మరింత పాలు, పంచదార, ఏలకులు, జాజికాయ ఏమీ కలపకండి. పాలు ఎలా ఉన్నాయో అలాగే ఉంచండి. దాన్ని అలాగే వడ్డించండి. అప్పుడు మధో యొక్క మోసం అందరికీ తెలుస్తుంది," అని ఆయన వారికి సలహా ఇచ్చాడు.

వంటవారు తెనాలి మాట ప్రకారం చేశారు. వారు ఆ పల్చని పాలతోనే పాయసం తయారు చేశారు. ఆ పాయసం నీళ్లలా, రుచి లేకుండా, పల్చగా ఉంది. దానికి ఎలాంటి తియ్యదనం, సువాసన లేవు. అది కేవలం తెల్లటి నీరులా కనిపించింది. విందు మొదలైంది. విందులో రాజుగారికి పాయసం వడ్డించగా, అది రుచి లేకుండా నీళ్లలా ఉంది. రాజు ఒకసారి తిని, ఆశ్చర్యపడి, "ఇది ఏమిటి? ఇది పాయసమా? ఇది పాలా? దీనికి రుచి లేదు. ఇది కేవలం నీరులా ఉంది. ఇలా ఎందుకు ఉంది? మన వంటవారు ఇంత చెడ్డ పాయసం ఎలా వండారు? దీనికి కారణం ఏమిటి?" అని అడిగాడు.

తెనాలి వినయంగా, "మహారాజా! మధో గారు ఎంతో శ్రమపడి పాలను నీళ్లతో పెంచారు. ఆయన చాలా కష్టపడి పాలలో నీళ్లు కలిపారు. వంటవారు ఆ శ్రమ వృథా కాకూడదని అలాగే వండారు. ఆయన ఎంతో ప్రయత్నం చేసి పాలను పల్చగా చేశారు. మేము ఆ ప్రయత్నాన్ని గౌరవించి, అలాగే ఉంచాము. ఇది మధో గారి నిజమైన కళ. అతను పాలను ఇలా రుచిలేకుండా, నీళ్లలా చేయడంలో నేర్పరి. అందుకే మేము దానిని అలాగే వడ్డించాము," అని అన్నాడు.

సభలో ఉన్నవారంతా నవ్వేశారు. వారు తెనాలి మాటలు విని, మధో యొక్క మోసాన్ని అర్థం చేసుకున్నారు. మధో సిగ్గుతో తలదించుకున్నాడు. అతని ముఖం ఎర్రగా మారిపోయింది. అతని కళ్ళు నేల వైపు చూస్తున్నాయి. అతను బాధగా, "మహారాజా! నన్ను క్షమించండి. నేను తప్పు చేశాను. నేను పాలలో నీళ్లు కలిపాను. నేను ప్రజలను మోసం చేశాను. నేను స్వార్థంతో, దురాశతో అలా చేశాను. ఇప్పుడు నాకు నా తప్పు అర్థమైంది. నేను ఇకపై ఎప్పుడూ అలా చేయను. నేను నిజాయితీగా ఉంటాను," అని అన్నాడు.

రాజు అతనిని హెచ్చరిస్తూ, "ఇకపై ప్రజలను మోసం చేస్తే కఠిన శిక్ష తప్పదు. నీవు ఇప్పుడు తప్పు ఒప్పుకున్నావు. అందుకే నేను నిన్ను క్షమిస్తున్నాను. కానీ ఇకముందు నిజాయితీగా ఉండాలి. నీవు ఇతరులను మోసం చేస్తే, నీకు కఠినమైన శిక్ష పడుతుంది. ఇది నీకు చివరి హెచ్చరిక," అని అన్నారు. మధో కృతజ్ఞతగా, "మహారాజా! మీరు నన్ను క్షమించారు. నేను మీకు ఎప్పటికీ కృతజ్ఞుడిని. నేను ఇకపై ఎప్పుడూ ప్రజలను మోసం చేయను. నేను నిజాయితీగా జీవిస్తాను. నా తప్పు నేను గ్రహించాను. నాకు ఇది గొప్ప పాఠం," అని అన్నాడు.

ఆ రోజు నుండి మధో పాలలో నీళ్లు కలపడం మానేశాడు. అతను నిజాయితీగా పాలు అమ్మడం ప్రారంభించాడు. ప్రజలు అతని మార్పును గమనించి, ఆనందించారు. వారు అతనికి కృతజ్ఞతలు చెప్పారు. 

నీతి: మోసంతో సంపాదించిన లాభం ఎక్కువ కాలం నిలవదు. నిజాయితీనే శాశ్వతమైన సంపద. మనం ఎల్లప్పుడూ నిజాయితీగా, ధార్మికంగా జీవించాలి.