కార్డు ముక్క

ఆ బాలిక పేరు సంధ్య. వయసు పదకొండు ఏళ్ళు. ఆమె గ్రామం నుండి చాలా దూరంలో ఉన్న ఒక చిన్న పల్లెలో నివసించేది. ఆ పల్లెకు రోడ్డు కూడా లేదు. ఆమె ఇల్లు ఆ పల్లెకు చివరిది. అక్కడితో గ్రామం ముగిసిపోయేది. గ్రామంలో ఆమెను ఎవరూ తాకేవారు కాదు. ఎవరూ ఆమె ఇంట్లోకి వచ్చేవారు కాదు. బడిలో ఆమెను చివరి బెంచ్ మీద కూర్చోబెట్టేవారు. ఆమె చేతులు ముట్టుకుంటే, తోటి పిల్లలు చేతులు కడుక్కునేవారు.

సంధ్యకు అర్థం కావడం మొదలుపెట్టింది. "నేను చివరి దానిని. నా స్థానం ఇదే" అని.

ప్రతి సంవత్సరం పండగలు వచ్చేవి. ఉగాది, దీపావళి, సంక్రాంతి, వినాయక చవితి. అన్ని పండగలకూ గ్రామంలో పండగ వాతావరణం నిండేది. పిల్లలు కొత్త బట్టలు వేసుకునేవారు. మిఠాయిలు పంచుకునేవారు. ఒకరికొకరు కానుకలు ఇచ్చుకునేవారు. కానీ సంధ్యకు ఎప్పుడూ ఎవరూ కానుక ఇవ్వలేదు. ఆమె తల్లిదండ్రులు కూలీలు. వారికి పండగకు కొత్త బట్టలు కొనే ధైర్యం కూడా ఉండేది కాదు. సంధ్య ప్రతి పండగకూ ఒక మూల కూర్చుని, తన చేతులు తానే చూసుకునేది. ఆమె చేతుల్లో ఎప్పుడూ కానుక ఉండేది కాదు.

ఒక సంక్రాంతి రోజు, గ్రామంలో పెద్ద పండగ జరుగుతోంది. అందరూ అందమైన బట్టలతో ఊరేగింపు వెళ్తున్నారు. సంధ్య తలుపు దగ్గర నిలబడి చూస్తోంది. ఆమె కళ్ళలో నీరు తిరిగింది. ఆమె తల్లి వచ్చి, "ఏమైంది సంధ్యా?" అని అడిగింది. సంధ్య చెప్పింది, "అమ్మా, ప్రతి పండగకూ అందరికీ ఏదో ఒక కానుక వస్తుంది. నాకు మాత్రం ఎప్పుడూ రాదు. నేను చెడ్డ దానినా?" తల్లి కళ్ళు చెమర్చాయి. కానీ ఆమెకు సమాధానం లేదు. ఆమె కూడా చివరిదే. ఆమెకు కూడా ఎప్పుడూ కానుకలు రాలేదు.

సంధ్య ఆ రోజు నుండి ఒక నిర్ణయం తీసుకుంది. "నేను ఎవరి కోసం ఎదురుచూడను. నేనే ఒక కానుకను పంపిస్తాను. ఎవరికైనా సరే. నాకు తెలిసిన గొప్ప వ్యక్తికి."

ఆమెకు రాష్ట్రపతి గురించి తెలిసింది. బడిలో ఉపాధ్యాయుడు చెప్పాడు. రాష్ట్రపతి అంటే దేశానికి అతి పెద్ద నాయకుడు. ఆయన అందరినీ సమానంగా చూస్తాడు. సంధ్య మనసులో ఒక ఆలోచన వచ్చింది. "నేను రాష్ట్రపతికి ఒక కానుక పంపిస్తాను. అది చిన్నదైనా, నాదైనది."

ఆమె దగ్గర డబ్బు లేదు. ఆమె దగ్గర బహుమతి కొనడానికి ఏమీ లేదు. ఆమె దగ్గర ఒక పాత కాగితం ముక్క ఉంది. అది ఒక పాత నోట్ బుక్ నుండి చిరిగిపడిన కార్డు పరిమాణం గల ముక్క. దాని మీద ఎక్కడో రంగు మసకబారి ఉంది. సంధ్య ఆ కాగితం ముక్కను తీసుకుంది. ఆమె చిత్రాలు గీయగలదు. ఆమె ఒక చేతివేలు ఎర్రటి మట్టిలో ముంచి, ఆ కాగితం ముక్క మీద ఒక బొమ్మ గీసింది ఒక చిన్న పువ్వు, దాని పక్కన ఒక చిరునవ్వు ముఖం. ఆమె దాని కింద గీతలు గీస్తూ ఏదో రాసినట్లు చేసింది. అసలు అక్షరాలు లేవు. కానీ ఆమె మనసులో మాటలు ఆ గీతలు చెప్పినట్టు ఉన్నాయి "నాకు కానుక ఇవ్వడానికి ఎవరూ లేరు. కానీ నేను ఒక కానుక పంపుతున్నాను. దయచేసి దీన్ని అందుకోండి."

ఆమె ఆ కాగితం ముక్కను ఒక సాధారణ కవరులో పెట్టింది. కవరు మీద ఆమె బడి ఉపాధ్యాయుడిని పిలిచి, "రాష్ట్రపతి గారికి" అని రాయించుకుంది, కింద తన పేరు కూడా రాయించుకుంది. ఆమెకు పూర్తి చిరునామా తెలియదు. కానీ ఆమె అందరికీ తెలిసిన "రాష్ట్రపతి భవన్, ఢిల్లీ" అని రాయించింది. ఆమె దగ్గర స్టాంపు కొనడానికి డబ్బు లేదు. ఆమె ఉపాధ్యాయుడిని వేడుకుంది. ఉపాధ్యాయుడు ఆమెను విచిత్రంగా చూసి, చివరికి స్టాంపు అతికించాడు. "పోస్టు చేస్తాను" అన్నాడు. ఆ ఉపాధ్యాయుడు ఆ కవరును వాగ్దానం చేసినట్లు పోస్టు చేశాడు.

అది ఒక సాధారణ ఉత్తరం. చిరిగిన కాగితం ముక్క. మట్టితో గీసిన బొమ్మ. ఎవరూ పట్టించుకోని సంధ్య చేతితో గీసిన గీతలు. కానీ ఆమె ప్రేమ మాత్రం నిజమైనది.

నెలలు గడిచాయి. సంధ్యకు ఆ ఉత్తరం గుర్తు లేదు. ఆమె తిరిగి చెత్త ఏరడానికి, కూలీపనులకు వెళ్ళిపోయింది. ఆమెకు తెలియదు. ఆ ఉత్తరం రాష్ట్రపతి కార్యాలయానికి చేరిందా లేదా? ఎవరైనా చదివారా? ఎవరైనా చూశారా?

ఒక రోజు, గ్రామానికి ఒక పోలీసు అధికారి వచ్చాడు. అతని చేతిలో ఒక లేఖ ఉంది. అది రాష్ట్రపతి కార్యాలయం నుండి వచ్చిన లేఖ. గ్రామం మొత్తం గుమిగూడింది. ప్రజలు భయపడ్డారు. ఏదో తప్పు జరిగిందేమోనని. అధికారి అడిగాడు "సంధ్య అనే బాలిక ఎక్కడ?" సంధ్య వణుకుతూ ముందుకు వచ్చింది. తన పేరు తీసుకోవడమే ఆమెకు ఆశ్చర్యంగా ఉంది. అధికారి ఆమెకు లేఖ అందించాడు. ఆమెకు చదవడం రాదు. ఉపాధ్యాయుడు చదివాడు. ఆ లేఖలో రాష్ట్రపతి సంతకం ఉంది. ఆయన రాసిన మాటలు:

"ప్రియ సంధ్యా,

నీ కార్డు నాకు అందింది. నీ పువ్వు బొమ్మ, నీ చిరునవ్వు నన్ను చాలా సంతోషపెట్టాయి. ప్రతి పండగకూ నీకు కానుక లేదని నేను తెలుసుకున్నాను. కానీ నీవు నాకు పంపిన ఈ కార్డు, ఇదే నాకు దొరికిన అతి విలువైన కానుక. నేను దీన్ని నా అధ్యక్ష కార్యాలయంలో పటంలో ఉంచి, ప్రతిరోజూ చూస్తాను. ఇకపై నీవు కానుక లేదని బాధపడకు. ఎందుకంటే నీవు పంపిన ఈ కార్డు ప్రతిరోజూ వేలాది మందికి నీ ప్రేమను చూపిస్తుంది. నువ్వు గొప్ప దానివి. నిన్ను ప్రేమించే వాళ్ళు ఉన్నారు. నేను వారిలో మొదటివాడిని."

ఆ లేఖ చదువుతుండగా గ్రామం నిశ్శబ్దమైంది. సంధ్య కళ్ళలో నీరు కారింది. ఈసారి బాధ కాదు సంతోషం. ఆమె చుట్టూ ఉన్న ప్రజలు ఆమెను చూస్తున్నారు. గ్రామపెద్దలు తలలు వంచారు. చిన్నపిల్లలు ఆమె చేతులు పట్టుకున్నారు. ఆ రోజు మొదటిసారి, ఎవరూ ఆమెను ముట్టుకోవడానికి వెనుకాడలేదు.

సంధ్య తర్వాత చదువుకోవాలని నిర్ణయించుకుంది. ఆమె ఇప్పుడు కష్టపడి చదువుతోంది. ఆమెకు ఇప్పటికీ కానుకలు రావు. కానీ ఆమెకు తెలుసు ఆమె పంపిన ఒక్క కార్డు ముక్క, రాష్ట్రపతి అధ్యక్ష కార్యాలయంలో ఫ్రేములో ఉంది. ఆ ఫ్రేము ముందు నుండి వేలాది మంది అతిథులు నిలబడి ఆ చిత్రాన్ని చూస్తారు. ఎవరో ఒక చిన్న దళిత బాలిక గీసిన మట్టి బొమ్మ. ఎవరికీ తెలియదు ఆ చిత్రం ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద నాయకుడి గుండెను గెలుచుకుందని.

నేడు సంధ్యకు ఇరవై ఏళ్లు. ఆమె కళాశాలలో మెడిసిన్ చదువుతోంది. ఆమె ఇప్పటికీ ప్రతి పండగకూ రాష్ట్రపతికి ఒక కార్డు పంపుతుంది. ఇప్పుడు ఆమె చక్కగా రాయగలదు. ఆమె రాస్తుంది  "మీరు నాకు ఇచ్చిన గౌరవం నేను ఎన్నటికీ మరచిపోను. నేను ఇప్పుడు ఇతరులకు కానుకలు ఇస్తున్నాను. ఎందుకంటే నేను నేర్చుకున్నాను, నిజమైన కానుక డబ్బుతో కొనేది కాదు. నిజమైన కానుక ప్రేమతో ఇచ్చేది."

రాష్ట్రపతి ఆమె కార్డులను ఇప్పటికీ చదువుతారు. ఆయన చిరునవ్వు నవ్వుతారు. ఆయన కార్యాలయంలో అతి పెద్ద ఫ్రేము అందులో ఒక చిన్న చిరిగిన కాగితం ముక్క, దానిపై మట్టితో గీసిన పువ్వు. ఆ ఫ్రేము కింద రాయబడి ఉంటుంది "దేశానికి అతి విలువైన కానుక,  ఒక చిన్న బాలిక ప్రేమ."