ఎదగని గింజ

కృష్ణా జిల్లాలోని కొండపల్లి అనే చిన్న గ్రామం. ఆ ఊరికి దక్షిణాన పచ్చని పొలాలు, ఉత్తరాన కొండగుట్టలు, మధ్యలో ఒక చిన్న వాగు ప్రవహిస్తుంది. ఆ వాగు ఒడ్డున ఒక మామిడి చెట్టు కింద రైతు భక్తవత్సలుడు నివసించేవాడు. అతని భార్య సీతమ్మ, కొడుకు నాగయ్య, కూతురు చంపక. ఆ కుటుంబానికి వరి సాగే ప్రధాన జీవనాధారం. భక్తవత్సలుడు చేతిలో ఎప్పుడూ పని ఉండేది. నాగలి పట్టడం, ఎద్దులను అదిలించడం, విత్తనాలు ఎంపిక చేయడం అన్నింటిలో అతను దిట్ట. ప్రతి సంవత్సరం ఆశ్వయుజ మాసంలో వానలు కురిసిన తర్వాత అతను పొలం దున్నేవాడు. ఆ సంవత్సరం కూడా అదే జరిగింది. ఆకాశంలో నల్లటి మేఘాలు కమ్ముకున్నాయి, చినుకులు రాలడం మొదలైంది, భూమి తడిగా మారింది. "ఇదే సమయం" అనుకుని భక్తవత్సలుడు తన పాత్రలోని వరిగింజలను బయటకు తీశాడు. ఆ వరిగింజల గంపలో రెండు ప్రత్యేక గింజలు ఉండేవి. ఒకటి చాలా తెలివిగలది, పేరు ధైర్యవతి. రెండవది చాలా భయస్తురాలు, పేరు మందమతి. ఆ గింజలకు తెలియకపోయినా, రైతుకు ఏ గింజ ఎంత మంచిదో తెలుసు. అయినా, అతను అన్నింటినీ ఒకేలా చల్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఆ రోజు సాయంత్రం, చల్లడానికి ముందు, భక్తవత్సలుడు తన భార్యతో అన్నాడు: "సీతమ్మా, ఈసారి మన పంట దిగుబడి బాగా ఉండాలంటే గింజలను ఒక్కొక్కటిగా జాగ్రత్తగా చల్లాలి. నేల మృదువుగా ఉండాలి. ప్రతి గింజకు తగినంత తేమ, ఎండ, గాలి దొరకాలి." సీతమ్మ నవ్వింది. "ఆ గింజల్లో ఏదైనా తెలివితక్కువ గింజ ఉంటే? అది పెరగడానికి నిరాకరిస్తే?" రైతు నవ్వాడు. "గింజకు తెలివి ఉండదు. అది మట్టిలో పడి పెరగడమే దాని ధర్మం. కానీ అలాంటి గింజలు ఉంటే అవి చచ్చిపోతాయి."

ఆ రాత్రి గంపలోని గింజలన్నీ నిద్రపోతున్నాయి. అర్థరాత్రి సమయంలో మందమతికి నిద్ర పట్టలేదు. ఆమె ధైర్యవతిని ప్రక్కకు తట్టి మెల్లగా అంది: "చెల్లీ, నీకు భయం లేదా? రేపు మనల్ని ఆ రైతు చేతి నుంచి నేలమీదకు విసురుతారు. ఎంత చీకటి, ఎంత బరువు! పైన మట్టి, కింద రాళ్లు. నీళ్లు చుట్టుకుంటాయి, మన శ్వాస అడ్డుకుంటుంది. ఎండ కూడా తగలకుండా ఉండిపోతాం. అలాంటి చోట ఎలా బ్రతకగలం?" ధైర్యవతి కళ్లు తెరిచి ప్రశాంతంగా చెప్పింది: "చెల్లీ మందమతీ, నీ మాటలు వింటే నాకు నవ్వు వస్తుంది. నేల చీకటి భయానకమైనది కాదు, అది మనకు తల్లి. ఆ చీకటిలోనే మనకు మొలకెత్తే శక్తి వస్తుంది. మట్టి బరువు మనల్ని నొప్పించదు, అది మనల్ని గట్టిగా పట్టుకుంటుంది. నీరు మనల్ని ముంచెత్తదు, అది మనకు ప్రాణం పోస్తుంది. మనం గింజలుగా పుట్టినది ఎందుకో తెలుసా? ఒక రోజు మొక్కలై, ఆకులు విప్పి, వడ్లు కాసి, ప్రజలకు అన్నం పెట్టడానికే. అదే మన జన్మ సార్థక్యం. నేలలో పడటానికి భయపడే గింజ ఎప్పటికీ గింజగానే మిగిలిపోతుంది  అది నిజమైన మరణం." మందమతి ఆ మాటలు విని కొంతసేపు ఆలోచించింది. కానీ ఆమె మనసులో భయం లోతుగా పాతుకుపోయింది. ఆమె గట్టిగా నిర్ణయించుకుంది: "నేను ఆ చీకటి నేలలో పడను. ఎలాగైనా తప్పించుకుంటాను. ఇక్కడే గంపలో ఉండిపోతాను. లేదా నేలమీద పడకుండా ఎక్కడైనా దొర్లిపోతాను."

మరుసటి రోజు ఉదయం ఆకాశంలో ఎండ ప్రకాశిస్తోంది. భక్తవత్సలుడు తన నాగలి, గంప, తెడ్లు తీసుకుని పొలానికి బయలుదేరాడు. అతను చేరిన తర్వాత మొదట పొలం అంతటా చిన్న చిన్న గుంతలు తవ్వాడు. వాటిలో నీరు నిలవడానికి వీలుగా ఒక పక్కన కాలువను కూడా తవ్వించాడు. తర్వాత గంపలోని గింజలను చేతిలోకి తీసుకుని, ఒక్కొక్క గుంతలో రెండేసి గింజలు వేయడం ప్రారంభించాడు. అతని చేయి గంపలోకి వెళ్లిన ప్రతిసారీ, గింజలు ఒకదానిపై ఒకటి పడుతూ కిందికి జారిపోతున్నాయి. ధైర్యవతి సంతోషంగా ముందుకు వెళ్లింది. "రా రా తల్లీ, నేల తల్లి నిన్ను ఆహ్వానిస్తోంది" అని అనుకుంటూ, ఆమె తొలి గుంతలో పడి మట్టిలో కలిసిపోయింది. వెంటనే మృదువైన నేల ఆమెను నిద్రపుచ్చింది. చల్లని తేమ ఆమె పొరల్లోకి చేరింది. ధైర్యవతికి అనిపించింది, ఇదే నిజమైన ఇల్లు. ఇక మందమతి వంతు వచ్చింది. రైతు చేయి ఆమెను పట్టుకోగానే, ఆమె గుండె దడపుచ్చుకుంది. "వద్దు, వద్దు! నేను కింద పడను" అని అరవడానికి ప్రయత్నించింది కానీ గింజకు గొంతు లేదు. అది ఎలాగైనా తప్పించుకోవాలని ప్రయత్నించింది. రైతు వేళ్ల మధ్య నుంచి జారి, గాలిలో ఎగిరి, గంపను తాకి, చివరికి పొలం అంచున ఉన్న పెద్ద బండరాయి మీద పడింది. రైతు ఆ సంగతి గమనించాడు. అతను ఆ బండ దగ్గరికి వెళ్లి మందమతిని చూసి, "ఓరి దేవుడా, ఈ గింజ ఎగిరి ఇక్కడ పడింది. మంచి గింజలాగే ఉంది కానీ, దీనికి ఇక్కడ స్థానం లేదు. నేలలో పడాల్సింది పడలేదు. సరే, దీన్ని వదిలేద్దాం" అని ముందుకు సాగిపోయాడు. మందమతి మాత్రం రాతిపై పడి గర్వంగా అనుకుంది: "చూశారా? నేను తప్పించుకున్నాను. ఇక నేలలో ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. నాకు ఎండ బాగుంది, నాకు గాలి బాగుంది. నేను ఇక్కడే ఉంటాను."

కొద్ది రోజులు గడిచాయి. వాన ధారాపాతంగా కురిసింది. పొలమంతా నీటిలో మునిగింది. నేలలో పడిన ప్రతి గింజ తడిసి ఉబ్బింది. ధైర్యవతికి లోపల ఒక వింత స్పందన కలిగింది. ఆమె లోపలి నుంచి ఒక చిన్న తెల్లని మొలక బయటకు రావడానికి ప్రయత్నించింది. మొదటి కష్టం: చుట్టూ మట్టి, మట్టిలో చిన్న రాళ్లు. మొలక రాయిని తొలిచి పైకి రావాలి. ధైర్యవతి తన శక్తినంతా ఉపయోగించింది. ఒక రోజు, రెండు రోజులు, మూడు రోజులు. చివరికి ఏడవ రోజు నేలపై ఒక చిన్న పచ్చని మొలక కనిపించింది. అదే ధైర్యవతి! సూర్యకాంతి తాకగానే ఆమె ఆకుపచ్చని ఆకులను విప్పింది. ఆమెకు అపారమైన ఆనందం కలిగింది. "నేను బ్రతికాను! నేను ఇక గింజను కాను, నేను మొక్కను!" రాత్రిళ్లు చలిగాలి వీచింది, మొక్క వణికిపోయింది కానీ దృఢంగా నిలబడింది. పగళ్లు ఎండ తీవ్రంగా ఉండేది, మొక్క వాడిపోయే ప్రమాదం ఉండేది, కానీ ఆమె వేరు లోతుకు వెళ్లి నీరు తెచ్చుకుంది. కాసేపటికి ఆమె పక్కనే మరికొన్ని మొక్కలు కూడా పైకి వచ్చాయి. అవన్నీ కలిసి ఒక చిన్న పచ్చటి తోటలా మారాయి. ధైర్యవతి వాటితో చెప్పింది: "చూడండి, మనమంతా కలిసి ఉంటే మంచిది. మన కాండాలు ఒకదానికొకటి ఆధారంగా నిలుస్తాయి. గాలికి ఒంటరిగా ఉండే మొక్క విరిగిపోతుంది, కానీ సమూహంగా ఉండే మొక్కలు నిలబడతాయి." అవన్నీ ఆ మాట విని మరింత దగ్గరగా పెరిగాయి.

ఇక రాతిపై ఉన్న మందమతి పరిస్థితి చాలా దయనీయంగా మారింది. వాన వచ్చినప్పుడల్లా నీరు రాతిమీద ఆగకుండా జారిపోయింది. మందమతికి కొద్దిగా నీరు తగిలినా అది క్షణంలో ఆవిరైపోయింది. ఎండ మండిపోతోంది. మందమతికి ఆకలిగా, దాహంగా ఉండేది. ఆమె పొరలు ముడుచుకుపోయాయి. ఒకసారి ఆమె తన లోపలి నుంచి మొలకను బయటకు పంపడానికి ప్రయత్నించింది కానీ రాయి కింద నేల లేదు, పోషకాలు లేవు, నీరు లేదు. ఆమె ప్రయత్నం విఫలమైంది. ఆమె చుట్టూ ఎక్కడ చూసినా దుమ్ము, ఎండ, రాళ్లు. దూరంగా పొలంలో పచ్చని మొక్కలు. వాటి మధ్య ధైర్యవతి గట్టిగా నిలబడి పెరుగుతోంది. మందమతికి ఇప్పుడు తన తప్పు తెలిసొచ్చింది. ఆమె తనలో తాను అనుకుంది: "నేను ఎంత తెలివిలేనిదాన్ని. సౌకర్యంగా, భద్రంగా ఉండాలని అనుకున్నాను, కానీ ఆ భద్రతే నన్ను చంపేసింది. నేను మట్టిలో పడి ఉంటే ఇప్పుడు ధైర్యవతిలా పెరిగి ఫలించి ఉండేదాన్ని. ఇప్పుడు నేను ఇక్కడ ఎండిపోతున్నాను, ఎవరికి ఉపయోగపడటం లేదు." ఆమె చాలా బాధపడింది, కానీ ఆ బాధతో ఏమి ప్రయోజనం? రాయి ఆమెను తల్లిలేని శిశువులా చేసింది.

నెలలు గడిచాయి. పొలంలో ధైర్యవతి ఇప్పుడు పెద్ద వరిమొక్కగా మారింది. వందలాది కొత్త వరిగింజలు ఏర్పడ్డాయి. ఆమె సంతానం ఆమెను చుట్టుముట్టింది. భక్తవత్సలుడు ఆ పంటను చూసి సంతోషంగా అతని కుటుంబంతో అన్నాడు: "చూడు సీతమ్మా, ఈ మొక్క చాలా బలంగా పెరిగింది. దీని వల్ల మనకు ఈ ఏడాది పూట గింజలు దొరుకుతాయి." నాగయ్య నవ్వుతూ ఆ మొక్కను ముట్టుకున్నాడు. చంపక ఆ మొక్కకు నీరు పోసింది. కోతకాలం వచ్చింది. రైతు ఆ మొక్కను కొడవలితో కోసి, ఒక చేత్తో పట్టుకుని, మళ్లీ గింజలను వేరు చేశాడు. ఆ గింజలు గోధుమరంగులో మెరుస్తున్నాయి. వాటిని మెత్తగా దంచి, అన్నం వండారు. సీతమ్మ ఆ అన్నాన్ని ఒక రాగి పాత్రలో వడ్డించింది. భక్తవత్సలుడు, సీతమ్మ, నాగయ్య, చంపక అందరూ కూర్చుని ఆ అన్నం తిన్నారు. ఆ రోజు వారి ముఖాల్లో తృప్తి, ఆనందం. ధైర్యవతి అనే ఆ వరిగింజ ఇప్పుడు వారి కడుపు నింపింది. ఆమె తన జీవితాన్ని ధన్యం చేసుకుంది.

రాతిపై మందమతి ఇప్పటికే చనిపోయింది. ఆమె పూర్తిగా ఎండి, నల్లగా మారి, పగిలిపోయింది. ఒక చిన్న పురుగు వచ్చి ఆమె చివరి మిగిలిన భాగాన్ని తినేసింది. చివరికి ఆమె ఆనవాళ్లు కూడా లేవు. ఆమె ఎవరికీ ఉపయోగపడలేదు, ఆమె పేరు కూడా మిగలలేదు. ఆమె స్వంత భయం వల్ల, స్వంత స్వార్థం వల్ల చచ్చిపోయింది. కొన్ని నెలల తర్వాత భక్తవత్సలుడు మళ్లీ పొలం దున్నడానికి వచ్చినప్పుడు, ఆ రాయి కింద ఏమైందో చూడటానికి ఆ రాయిని పక్కకు తరలించాడు. అక్కడ మందమతి అవశేషాలు ఏమీ లేవు. ఆ రాయి కింద ఒక చిన్న బూడిద మాత్రం ఉండేది. భక్తవత్సలుడు ఒకసారి గట్టిగా నిట్టూర్చి అన్నాడు: "ఎదగని గింజ ఎన్నటికీ ఫలించదు. దాని మరణం వ్యర్థమైనదే." ఆ రాయిని అక్కడి నుంచి తీసేసి, ఆ ప్రదేశంలో ఒక చిన్న మామిడి మొక్కను నాటాడు. ఆ మామిడి చెట్టు బాగా పెరిగి చివరికి పండ్లు కాసింది. ప్రతి సంవత్సరం వేసవికాలంలో ఆ చెట్టు కింద ఊరి పిల్లలు ఆడుకుంటారు. ఎవరికీ తెలియదు, ఒకప్పుడు అక్కడ ఒక తెలివిలేని గింజ తన భయం వల్ల చచ్చిపోయిందని. మొక్కలు, జంతువులు, మనుషులు అందరి జీవితంలో ఒక సత్యం ఉంది. దాన్ని ఈ కథ ద్వారా నేర్చుకోవచ్చు.

నీతి: సౌకర్యాన్ని వదిలి, కష్టాలను ఎదుర్కోవడంలోనే జీవితం యొక్క అర్థం దాగి ఉంది. భయం కారణంగా మార్పును తిరస్కరించేవాడు, తన స్వంత చేతులతో తన నాశనాన్ని రాసుకుంటాడు. ఎదగడానికి, వృద్ధి చెందడానికి, ఫలించడానికి నేలలో కలవాలి, ఆ చీకటి ప్రయాణాన్ని స్వీకరించాలి. గాలిలో తేలిపోయే గింజ ఎప్పటికీ గింజగానే మిగిలి నశించిపోతుంది. మట్టిలో కలిసే గింజ మాత్రం వెయ్యి రెట్లు ఫలిస్తుంది. ఇది ప్రకృతి నియమం, ఇదే జీవిత సత్యం.