తెనాలి రామకృష్ణుడు మరియు గుర్రం దొంగ

ఒకప్పుడు విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని మహారాజు శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు పరిపాలిస్తుండేవారు. ఆయన సభ ఎంతో వైభవంగా ఉండేది. ఆ సభలో అష్టదిగ్గజాలు అనే ఎనమండుగురు మహా పండితులు ఉండేవారు. వారిలో అందరికంటే తెలివైనవాడు, హాస్య చతురుడు తెనాలి రామకృష్ణుడు. ఆయన తన వాక్చాతుర్యంతో, బుద్ధిబలంతో రాజును, సభ్యులను ఆకట్టుకునేవారు.

ఒకరోజు విజయనగర రాజసభలో ఒక వ్యాపారి ఏడుస్తూ వచ్చాడు. అతను చాలా బాధగా, ఆందోళనగా ఉన్నాడు. అతను రాజుకు నమస్కరించి, "మహారాజా! నా అరేబియా గుర్రాన్ని ఎవరో దొంగిలించారు. అది చాలా విలువైనది. నేను దానిని ఎంతో ప్రేమతో పెంచుకున్నాను. అది నాకు కుటుంబ సభ్యునిలాంటిది. నేను అది లేకుండా జీవించలేను. దయచేసి నాకు న్యాయం చేయండి. దయచేసి నా గుర్రాన్ని వెతికి పెట్టండి," అని వేడుకున్నాడు.

రాజు వెంటనే రాజభటులను పంపించాడు. "వెళ్ళి ఆ గుర్రాన్ని వెతకండి. ఎవరు దొంగిలించారో కనుగొనండి. అతనికి కఠినమైన శిక్ష విధిస్తాను," అని ఆజ్ఞ ఇచ్చారు. కొద్దిసేపటికే ఒక వ్యక్తి అదే గుర్రంపై స్వారీ చేస్తూ పట్టుబడ్డాడు. అతన్ని రాజసభకు తీసుకొచ్చారు.

ఆ వ్యక్తి ధైర్యంగా, "మహారాజా! ఈ గుర్రం నాదే. నేను చిన్నప్పటి నుంచి పెంచుకున్నాను. దీనిని నేను ఎంతో ప్రేమతో పెంచాను. ఇది నా ఆస్తి. ఇది నా సొంతం. ఎవరో ఈ వ్యాపారి నా గుర్రాన్ని చూసి, నా మీద అబద్ధం చెబుతున్నాడు. నేను దీనిని ఎప్పటినుండో పెంచుకుంటున్నాను," అని చెప్పాడు.

వ్యాపారి వెంటనే, "అది అబద్ధం. ఈ గుర్రాన్ని నేను విదేశం నుంచి తెచ్చాను. నేను దీనిని చాలా ధనం ఇచ్చి కొన్నాను. ఇది నా సొంతం. ఇతను అబద్ధం చెబుతున్నాడు. ఇతను నా గుర్రాన్ని దొంగిలించాడు. దయచేసి నాకు న్యాయం చేయండి," అని అన్నాడు.

ఇద్దరూ తమదే నిజమని వాదించారు. ఒకరు, "ఇది నా గుర్రం. నేను ఎప్పటినుండో పెంచుతున్నాను" అంటే, మరొకరు, "ఇది నా గుర్రం. నేను విదేశం నుండి తెచ్చాను" అని అన్నారు. ఇద్దరి మధ్య గొడవ పెరిగింది. వారు ఒకరిపై ఒకరు అరుస్తూ, తిట్టుకుంటూ, గుర్రం మీద తమ హక్కును నిరూపించడానికి ప్రయత్నించారు.

గుర్రంపై ఎలాంటి గుర్తులు లేకపోవడంతో నిజమైన యజమాని ఎవరో చెప్పడం కష్టమైంది. ఆ గుర్రానికి ఎటువంటి ప్రత్యేకమైన చిహ్నాలు, మచ్చలు, లేదా గుర్తులు లేవు. అది సాధారణమైన, అందమైన అరేబియా గుర్రం. మంత్రులు, పండితులు ఆలోచించారు. "మనం ఏమి చేయాలి? ఇద్దరూ తమదే నిజమని అంటున్నారు. మనకు ఎలా తెలుస్తుంది? మనం ఏమి చేయగలం?" అని వారు అనుకున్నారు.

అప్పుడు రాజు తెనాలి రామకృష్ణుడిని పిలిచాడు. "రామకృష్ణా! ఈ సమస్యను పరిష్కరించు. ఈ ఇద్దరిలో నిజమైన యజమాని ఎవరో కనుగొను. నీ తెలివి లేకపోతే, నేను ఈ సమస్యను పరిష్కరించలేను. నీకు ఎలాంటి సహాయం కావాలో చెప్పు. నేను అన్నీ ఏర్పాటు చేస్తాను," అని అన్నారు.

తెనాలి గుర్రాన్ని కొద్దిసేపు గమనించాడు. ఆయన గుర్రం కళ్ళు, దాని కదలికలు, దాని స్వభావం అన్నింటినీ పరిశీలించాడు. ఆయన ముఖంలో ఒక చిరునవ్వు మెరిసింది. "మహారాజా! నాకు ఒక ఉపాయం తట్టింది. ఈ గుర్రం నిజమైన యజమాని ఎవరో తెలుసుకోవడానికి ఒక మార్గం ఉంది. కానీ నాకు కొంచెం సమయం కావాలి," అని అన్నాడు.

తర్వాత సేవకులతో, "ఈ గుర్రాన్ని రాజభవనంలోని అశ్వశాలలో ఉన్న మిగతా గుర్రాల మధ్య కట్టేయండి. అక్కడ ఒకే రంగులో, ఒకే ఆకారంలో ఉన్న అనేక గుర్రాలు ఉన్నాయి. ఈ గుర్రాన్ని వాటి మధ్య ఉంచండి. ఎవరికీ తెలియకుండా, ఏ గుర్రం ఏదో తెలియకుండా చేయండి," అని చెప్పాడు. ఆ గుర్రాన్ని ఇతర గుర్రాల మధ్య కట్టారు. అవన్నీ ఒకేలా కనిపించాయి. ఎవరికీ తేడా తెలియలేదు. 

తర్వాత ఇద్దరినీ పిలిచి, "మీరిద్దరూ వేరువేరుగా వెళ్లి మీ గుర్రాన్ని తీసుకురండి. మీ గుర్రం ఏదో మీరే గుర్తించి, దాన్ని బయటికి తీసుకురావాలి. మీరు సరైన గుర్రాన్ని ఎంచుకుంటే, అది మీదేనని నిరూపిస్తుంది," అని అన్నాడు. మొదట దొంగ లోపలికి వెళ్లాడు. అక్కడ ఒకే రంగులో, ఒకే ఆకారంలో ఉన్న అనేక గుర్రాలు ఉన్నాయి. అతను ఒక్కొక్క గుర్రం దగ్గరికి వెళ్ళి, వాటిని పరిశీలించాడు. అతనికి ఏది తనదో తెలియలేదు. ఏది తనదో తెలియక కొంతసేపు అటూ ఇటూ తిరిగి, చివరకు ఒక గుర్రాన్ని చూపించాడు. "ఇది నా గుర్రం," అని అతను అన్నాడు. సైనికులు ఏమీ మాట్లాడకుండా అతన్ని బయటకు తీసుకొచ్చారు.

తర్వాత వ్యాపారిని లోపలికి పంపారు. వ్యాపారి లోపలికి వెళ్లగానే ఒక ప్రత్యేకమైన ఈల వేశాడు. ఆ ఈల శబ్దం చాలా ప్రత్యేకమైనది, అది అతను తన గుర్రానికి మాత్రమే వేసేది. ఆ శబ్దం వినగానే నిజమైన గుర్రం వెంటనే సకిలిస్తూ అతని దగ్గరకు పరుగెత్తుకొచ్చింది. అది తన తలను అతని భుజంపై ఆనించింది. అది అతని చేతులను తన నాలుకతో నాకింది. వ్యాపారి దాని మెడను ప్రేమగా నిమిరాడు. దాని కళ్ళల్లో ఆనందం, ప్రేమ కనిపించాయి. అది అతని చుట్టూ తిరుగుతూ, సంతోషంగా సకిలిస్తూ ఉంది.

ఆ దృశ్యం చూసి అందరికీ నిజమైన యజమాని ఎవరో అర్థమైంది. ఆ గుర్రం ఆ వ్యాపారిని చూడగానే, అతని ప్రేమను గుర్తించింది. అది అతని దగ్గరికి పరుగెత్తి, అతనితో ఉండాలని కోరుకుంది. తెనాలి చిరునవ్వుతో రాజువైపు తిరిగి, "మహారాజా! జంతువులు తమ యజమానిని ఎప్పటికీ మర్చిపోవు. ప్రేమతో పెంచిన యజమానిని చూసిన వెంటనే గుర్తుపడతాయి. ఈ గుర్రం ఆ వ్యాపారిని చూసి, అతని ఈల శబ్దం విని వెంటనే గుర్తించింది. అది అతని ప్రేమను గుర్తించింది. ఇదే నిజమైన రుజువు. ఈ గుర్రం నిజమైన యజమాని ఈ వ్యాపారే. ఈ దొంగ దానిని దొంగిలించాడు," అని అన్నాడు.

దొంగ భయంతో వణికిపోయాడు. అతను తన తప్పును ఒప్పుకోవడం తప్ప మరో మార్గం లేదని గ్రహించాడు. కొద్దిసేపటికే తన తప్పును ఒప్పుకున్నాడు. "మహారాజా! నేను గుర్రాన్ని దొంగిలించాను. నేను దాని అందాన్ని చూసి, ధనం మీద ఆశపడి దొంగిలించాను. నన్ను క్షమించండి. నేను ఇకపై దొంగతనాలు చేయను. నేను నిజాయితీగా జీవిస్తాను. నన్ను క్షమించండి," అని తలవంచి వేడుకున్నాడు.

రాజు గుర్రాన్ని అసలు యజమానికి అప్పగించి, దొంగకు తగిన శిక్ష విధించాడు. "నీవు నిజం చెప్పావు. అందుకే నేను నీ శిక్షను తగ్గిస్తున్నాను. ఇకముందు నిజాయితీగా జీవించు. ఇతరుల ఆస్తిపై కన్ను వేయకు. నీ కష్టంతో నీవు బ్రతకడం నేర్చుకో. ఇది నీకు పాఠం," అని రాజు అన్నారు. వ్యాపారి ఆనందంగా తెనాలి రామకృష్ణుడికి నమస్కరించాడు. "మహాత్మా! మీరు నా ప్రాణాలు కాపాడారు. నా గుర్రాన్ని నాకు తిరిగి ఇప్పించారు. మీరు లేకపోతే, నేను నా గుర్రాన్ని ఎప్పటికీ కోల్పోయేవాడిని. మీకు నేను ఎప్పటికీ కృతజ్ఞుడిని. మీ తెలివి నిజంగా అద్భుతం. మీరు నా రక్షకులు," అని అతను అన్నాడు.

రాజు చిరునవ్వుతో, "రామకృష్ణా! నువ్వు మరోసారి నీ తెలివితో నిజాన్ని వెలికి తీశావు. కేవలం గుర్రం యొక్క ప్రేమను, అలవాటును ఉపయోగించి నిజాన్ని కనుగొన్నావు. ఇది నిజంగా అద్భుతం. నీకు నేను బంగారు నాణేలు బహుమతిగా ఇస్తున్నాను," అని చెప్పి బంగారు నాణేలు బహుమతిగా ఇచ్చాడు. 

నీతి:  ప్రేమ, నమ్మకం ఉన్న బంధాన్ని ఎవరూ దొంగిలించలేరు. అవి మనల్ని ఎల్లప్పుడూ గెలిపిస్తాయి. అబద్ధం, మోసం ఇవి ఎప్పుడూ నిలవవు.