తెనాలి రామకృష్ణుడు మరియు పూల కుండీ

ఒకరోజు విజయనగర మహారాజు శ్రీకృష్ణదేవరాయలకు విదేశీ రాజు నుండి నాలుగు అద్భుతమైన పూల కుండీలు బహుమతిగా వచ్చాయి. ఆ పూల కుండీలు ఎంతో అందంగా ఉన్నాయి. అవి ఖరీదైన పింగాణీతో తయారుచేయబడినవి. దాని మీద బంగారు రంగు అలంకరణలు, చక్కటి చిత్రాలు, నగిషీలు ఉన్నాయి. అవి ఎంతో విలువైనవి. అవి సూర్యకాంతిలో మెరిసిపోయేవి. రాజు వాటిని ఎంతో ఇష్టపడ్డారు. "ఇంత అందమైన పూల కుండీలు నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు. ఇవి నా సంపదకు, నా గౌరవానికి చిహ్నం. ఇవి నా రాజ్యానికి గర్వకారణం. వీటిని నేను ఎప్పటికీ భద్రంగా ఉంచుకోవాలి," అని రాజు అనుకున్నారు.

ఆ పూల కుండీలు సంరక్షించే బాధ్యతను ఒక నమ్మకమైన రాజభవన సేవకుడికి అప్పగించారు. ఆ సేవకుడు ఎంతో నమ్మకమైనవాడు, చాలా సంవత్సరాలుగా రాజభవనంలో పనిచేస్తున్నాడు. "ఈ పూల కుండీలకి ఎలాంటి హాని జరగకూడదు. ఇవి అత్యంత విలువైనవి. వీటికి ఏదైనా జరిగితే, నీకు కఠినమైన శిక్ష పడుతుంది," అని రాజు చెప్పారు.

ఆ సేవకుడు ప్రతిరోజూ వాటిని శుభ్రం చేసి, అందమైన పూల మొక్కలతో అలంకరించేవాడు. అతను ఆ పూల కుండీలని తన కంటి చూపుగా భావించి, చాలా జాగ్రత్తగా చూసుకునేవాడు. అతను వాటిని మెత్తటి గుడ్డతో తుడుస్తూ, మెరుపును నిలబెట్టేవాడు. అతను రాజు చెప్పిన ఆజ్ఞను ఎప్పుడూ గుర్తుంచుకునేవాడు.

ఒకరోజు దురదృష్టవశాత్తూ, అతని చేతి నుంచి ఒక పూల కుండీ జారి నేలపై పడిపోయి ముక్కలైంది. ధడామ్! అని పెద్ద శబ్దం వచ్చింది. ఆ అందమైన పూల కుండీ ఎన్నో ముక్కలుగా విరిగిపోయింది. ఆ ముక్కలు నేల మీద చెల్లాచెదురుగా పడి ఉన్నాయి. సేవకుడు భయంతో వణికిపోయాడు. అతని ముఖం తెల్లబడిపోయింది. అతని చేతులు వణికిపోయాయి. "అయ్యో! నేను ఏమి చేశాను! రాజు నన్ను చంపేస్తాడు! నేను ఇంత పెద్ద తప్పు ఎలా చేశాను! నా ప్రాణం పోయింది!" అని అతను భయంతో అరిచాడు.

ఈ విషయం రాజుగారికి తెలిసింది. రాజు చాలా కోపంగా, "ఇంత విలువైన బహుమతిని పగలగొట్టావు. ఇది నా సంపద, నా గౌరవం. దీనిని ఇలా నాశనం చేశావు. నీ నిర్లక్ష్యానికి మరణశిక్ష విధిస్తున్నాను! నీవు ఇక బతకడానికి అర్హుడివి కాదు. ఇది నా ఆజ్ఞ," అని ఆదేశించారు.

సభలో ఉన్నవారంతా దిగ్భ్రాంతికి గురయ్యారు. వారు ఆశ్చర్యంగా, "ఒక పూల కుండీ కోసం ఒక మనిషిని చంపడమా? ఇది న్యాయమా? ఇది ధర్మమా?" అని అనుకున్నారు. కానీ ఎవరూ రాజుకు ఎదురు మాట్లాడలేకపోయారు. వారు నిశ్శబ్దంగా, భయంతో నిలబడి ఉన్నారు.

తెనాలి రామకృష్ణుడు మాత్రం ప్రశాంతంగా ముందుకు వచ్చి, "మహారాజా! తీర్పు అమలు చేసే ముందు నాకు ఒక చిన్న అవకాశం ఇవ్వండి. నా దగ్గర ఒక ఆలోచన ఉంది. ఆ తర్వాత మీరు మీ తీర్పు ఇవ్వవచ్చు," అని కోరాడు. రాజు కొంచెం ఆశ్చర్యంగా, "ఏమిటి ఆ ఆలోచన? చెప్పు. నేను నీకు అవకాశం ఇస్తున్నాను. కానీ నువ్వు ఏమి చెబుతున్నావో చూద్దాం," అని అన్నారు.

మరుసటి రోజు తెనాలి అదే విదేశీ రాజు పంపించిన మిగిలిన మూడు కుండీలను సభకు తీసుకురమ్మన్నాడు. అందరూ ఆశ్చర్యంగా చూస్తుండగా, తెనాలి ఒక కర్ర తీసుకొని ఒక్కసారిగా ఆ మూడు కుండీలను కూడా పగలగొట్టేశాడు.

"ధడ్... ధడ్... ధడ్!"

ఆ శబ్దాలు సభలో మారుమోగాయి. అందరు నిశ్చలంగా నిలిచిపోయారు. వారు ఆశ్చర్యంగా, భయంగా తెనాలి వైపు చూశారు. "ఇతను ఏమి చేస్తున్నాడు? ఇతను పిచ్చివాడా? ఇతను రాజుకు ఇంకా కోపం తెప్పించాలి అని చూస్తున్నాడా?" అని వారు అనుకున్నారు.

రాజు ఆగ్రహంతో, "రామకృష్ణా! నువ్వు ఏమి చేశావు? ఇవి ఎంత విలువైనవో తెలుసా? ఇవి నా సంపద, నా గౌరవం. ఇవి విదేశీ రాజు నుండి వచ్చిన బహుమతులు. వాటి విలువ ఎంతో లెక్కించలేము. నువ్వు వాటిని పగలగొట్టేశావు. నీకు ఏమి పిచ్చి పట్టింది? నీకు మరణశిక్ష విధిస్తాను!" అని అరిచారు.

తెనాలి వినయంగా నమస్కరించి, "మహారాజా! ఈ నాలుగు కుండీల కోసం నలుగురు అమాయక సేవకులు చనిపోవడం కంటే, అవి పగలడం మంచిదని నేను భావించాను. ఒక పూల కుండీ పగిలినందుకు ఒక ప్రాణం తీస్తే, మిగిలిన మూడు కూడా ఎప్పుడో ఒకప్పుడు పగిలితే మరో ముగ్గురు ప్రాణాలు పోతాయి. అప్పుడు నలుగురు సేవకులు చనిపోతారు. వస్తువులు మళ్లీ తయారు చేయవచ్చు. ఎవరైనా కొత్తవి తీసుకురావచ్చు. కానీ మనిషి ప్రాణాన్ని తిరిగి తీసుకురాలేం. ఒక్క ప్రాణం కూడా తిరిగి రాదు. అది అమూల్యమైనది. నేను ఈ మూడు పూలకుండీలను పగలగొట్టి, మీకు ఒక విషయం చెప్పాలి అనుకున్నాను. వస్తువులు వచ్చిపోతాయి, కానీ మనిషి ప్రాణం తిరిగి రాదు. మనం వస్తువుల కంటే మనిషి ప్రాణాన్ని ఎక్కువగా గౌరవించాలి," అని అన్నాడు.

రాజు ఒక్కసారిగా నిశ్శబ్దంగా నిలిచిపోయాడు. తన కోపంలో ఎంత పెద్ద తప్పు చేయబోతున్నాడో ఆయనకు అర్థమైంది. అతని ముఖం మారిపోయింది. అతని కళ్ళు తెరుచుకున్నాయి. "నేను ఎంత మూర్ఖుడిని! ఒక పూలకుండీ కోసం ఒక మనిషిని చంపబోతున్నాను. అది ఎంత పెద్ద తప్పు! నా కోపం నన్ను అంధుడిని చేసింది. నేను న్యాయాన్ని మర్చిపోయాను. నేను ధర్మాన్ని మర్చిపోయాను. రామకృష్ణా! నీవు నా కళ్లను తెరిచావు. కోపంలో ఇచ్చే తీర్పు ఎప్పుడూ న్యాయంగా ఉండదు. ఇప్పుడు నాకు అర్థమైంది," అని రాజు అన్నాడు.

వెంటనే ఆ సేవకుడిని విడుదల చేయమని ఆదేశించాడు. "నాయనా! నీవు క్షమించబడ్డావు. నీ ప్రాణం నీకు దక్కింది. ఇకపై జాగ్రత్తగా ఉండు. నీ తప్పు నేను క్షమిస్తున్నాను," అని రాజు ఆ సేవకుడితో అన్నాడు. ఆ సేవకుడు ఆనందంగా, కృతజ్ఞతగా రాజు పాదాల మీద పడి, "మహారాజా! మీరు నాకు జీవితాన్ని ఇచ్చారు! నేను మీకు ఎప్పటికీ కృతజ్ఞుడిని! నేను ఇకపై ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయను," అని అన్నాడు.

రాజు తెనాలి వైపు తిరిగి, "రామకృష్ణా! ఇకముందు నేను ఎలాంటి తీర్పు చెప్పేముందైనా కోపాన్ని పక్కన పెట్టి ఆలోచిస్తాను. నీ తెలివికి నేను మెచ్చుకోకుండా ఉండలేను. నీకు నేను బంగారు నాణేలు బహుమతిగా ఇస్తున్నాను," అని అన్నాడు.

తెనాలి చిరునవ్వుతో, "మహారాజా! మంచి రాజు తన తప్పును గుర్తించి సరిదిద్దుకోవడం వల్లే గొప్పవాడవుతాడు. మీరు మీ తప్పును గుర్తించి, ఆ సేవకుడిని క్షమించారు. అదే నాకు అతిపెద్ద బహుమతి." అని వినయంగా సమాధానం ఇచ్చాడు.

నీతి: కోపంలో తీసుకున్న నిర్ణయాలు చాలా సార్లు తప్పుగా ఉంటాయి. వస్తువుల కంటే మనిషి ప్రాణం ఎంతో విలువైనది. వస్తువులు వచ్చిపోతాయి, కానీ మనిషి ప్రాణం తిరిగి రాదు. మనం ఎల్లప్పుడూ కోపాన్ని నియంత్రించుకోవాలి.