మూడు చేపలు - పంచతంత్ర కథలు

ఒకప్పుడు కృష్ణా నది ఒడ్డున ఒక చిన్న, అందమైన చెరువు ఉండేది. ఆ చెరువులో మూడు చేపలు నివసిస్తుండేవి. వాటి పేర్లు విద్వాన్, మంధుడు, మూర్ఖ. ఈ మూడు చేపలూ ఒకే చెరువులో ఉండేవి, కానీ వాటి ఆలోచనా విధానం, వాటి జీవన విధానం పూర్తిగా భిన్నంగా ఉండేవి.

విద్వాన్ చాలా తెలివైనది. అది ఎప్పుడూ చుట్టూ పరిశీలిస్తూ, ఎక్కడైనా ప్రమాదం కనిపిస్తే ముందే గుర్తించేది. అది ప్రతిరోజూ వేర్వేరు ప్రదేశాల్లో ఈదుతూ, ఆహారం సేకరించేది. అది ఇతర చేపలకు కూడా సలహాలు ఇచ్చేది. "ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ప్రమాదం ఎప్పుడు, ఎక్కడి నుండి వస్తుందో మనకు తెలియదు. మనం ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉండాలి," అని అది అనేది.

మంధుడు కొంచెం నిదానంగా ఆలోచించేది. దానికి తెలివి తక్కువ కాదు, కానీ అది ప్రమాదం వచ్చినప్పుడు మాత్రమే ఆలోచించేది. అది ముందుగా ప్రణాళిక వేయలేదు. "ఇప్పుడు ఏమీ జరగడం లేదు. తర్వాత చూద్దాం," అని అది అనుకునేది.

మూర్ఖ పూర్తిగా సోమరి, అజాగ్రత్త. అది రోజంతా చెరువులో ఒకే చోట ఈదుతూ, నిద్రిస్తూ, ఆహారం కోసం పెద్దగా శ్రమించేది కాదు. "ఏమీ జరగదు. మనం ఇక్కడ సురక్షితంగా ఉన్నాము. ప్రమాదం వచ్చినా, అది పోతుంది. మనం ఎందుకు భయపడాలి?" అని అది అనుకునేది. అది విద్వాన్ మాటలు పట్టించుకునేది కాదు.

ఒక రోజు ఉదయం, ధీవరుడు అనే ఒక పెద్ద మత్స్యకారుడు  ఆ చెరువు దగ్గరికి వచ్చాడు. అతను పెద్ద వల, గంప, ఈటెలు తీసుకుని వచ్చాడు. అతను చెరువు ఒడ్డున నిలబడి, "ఈ చెరువులో చాలా చేపలు ఉన్నాయి. నేను వీటిని పట్టి, ఊరికి తీసుకెళ్ళి అమ్ముతాను. చాలా డబ్బు వస్తుంది," అని అనుకున్నాడు. అతను తన వలను సిద్ధంగా ఉంచి, మరునాడు ఉదయం వచ్చి చేపలను పట్టాలని అనుకున్నాడు. అతను ఒడ్డున కూర్చుని, వలలను సరిచేసుకుంటూ, చేపల కదలికలను గమనిస్తూ ఉండేవాడు.

ఇది చూసిన విద్వాన్ వెంటనే అపాయాన్ని గుర్తించింది. అది మిగతా చేపల దగ్గరికి వేగంగా ఈదుకొచ్చి, "మిత్రులారా! ఒక పెద్ద ప్రమాదం వస్తోంది. ఒక మత్స్యకారుడు వలలతో వచ్చాడు. అతను రేపు ఉదయం మనల్ని పట్టడానికి వస్తాడు. మనం ఇక్కడ ఉంటే, మనమందరం చనిపోతాం. మనం వెంటనే ఈ చెరువు నుండి వేరొక చోటికి వెళ్ళిపోవాలి. అక్కడ ఉన్న చిన్న వాగులో, లేదా కొద్ది దూరంలో ఉన్న మరో చెరువులో, మనం సురక్షితంగా ఉండవచ్చు. ఇక ఆలస్యం చేయకూడదు. ఇప్పుడే కదలాలి!" అని హెచ్చరించింది.

మంధుడు కొంచెం ఆలోచించి, "సరే. నీవు చెప్పింది నిజమే. కానీ ఇప్పుడు మత్స్యకారుడు లేడు. మనం రాత్రి వెళ్ళవచ్చు. మనం నెమ్మదిగా, సురక్షితంగా వెళ్ళవచ్చు. ఇప్పుడే కదలడం అవసరం లేదు. రాత్రి వెళదాం," అని అన్నది. విద్వాన్ దానికి, "మంధుడా! ప్రమాదం వచ్చినప్పుడు ఆలస్యం చేయకూడదు. ఆలస్యం అంటే ప్రాణాపాయం. ఇప్పుడు వెళ్ళడమే మంచిది. ఎందుకంటే రేపు ఉదయం అతను వస్తాడు. రాత్రి వేళ అతను ఉండకపోవచ్చు, కానీ అతను తెల్లవారుఝామున వస్తాడు. మనకు సమయం తక్కువ," అని హెచ్చరించింది. కానీ మంధుడు వినలేదు. "ఇప్పుడు ఎండగా ఉంది. నాకు అలసటగా ఉంది. రాత్రి అంటే చల్లగా ఉంటుంది. అప్పుడు వెళదాం," అని అది మొండిగా అన్నది.

మూర్ఖ మాత్రం నవ్వింది. "ఏమిటి? ఇప్పుడు కదలాలా? ఎందుకు? మనం ఎక్కడికి వెళ్తాం? మనకు ఇక్కడే ఆహారం, నీరు, అన్నీ ఉన్నాయి. ఆ మత్స్యకారుడు ఎవరు? అతను మనల్ని పట్టలేడు. నేను ఇక్కడే ఉంటాను. మీరు ఇష్టం ఉంటే వెళ్ళండి. నేను వెళ్ళను," అని అది అహంకారంగా అన్నది. విద్వాన్ ఎంతో వేడుకుంది. "మూర్ఖా! దయచేసి విను! ఇది ప్రమాదకరమైన విషయం. మనం ఇక్కడ ఉంటే, మనమందరం మరణిస్తాం. నా మాట విని, నాతో రా," అని అన్నది. కానీ మూర్ఖ వినలేదు. "నా ఆలోచనలు నాకున్నాయి. మీరు వెళ్ళండి. నేను ఉంటాను," అని అది అనుకుని, నీటిలోకి దూకి, ఒక చెట్టు నీడలో నిద్రించడం మొదలుపెట్టింది.

విద్వాన్ మంధుడితో, "మంధుడా! మనం ఇక ఆలస్యం చేయకూడదు. మూర్ఖ వినడం లేదు. మనం మన ప్రాణాలు కాపాడుకోవాలి. రా, వెళ్దాం," అని అన్నది. మంధుడు కొంచెం ఆలోచించి, "సరే. నీతో వస్తున్నాను. కానీ మూర్ఖ వస్తే బాగుండు," అని అన్నది. విద్వాన్ మరియు మంధుడు వెంటనే ఆ చెరువు నుండి బయలుదేరి, కొద్ది దూరంలో ఉన్న మరో పెద్ద వాగులోకి ప్రవేశించాయి. అక్కడ వాటికి ఆహారం, నీరు, రక్షణ అన్నీ ఉన్నాయి. వారు సంతోషంగా, సురక్షితంగా జీవించడం మొదలుపెట్టారు.

మరునాడు ఉదయం, మత్స్యకారుడు ధీవరుడు తన వలలతో వచ్చాడు. అతను చెరువులోకి వల వేశాడు. చెరువులో మూర్ఖ ఒంటరిగా, నిద్రిస్తూ, ఏమీ తెలియకుండా ఉంది. వల దాని చుట్టూ బిగిసింది. ఉలిక్కిపడి, "కాపాడండి! నేను చిక్కుకున్నాను!" అని అరిచింది. కానీ ఎవరూ రాలేదు. మత్స్యకారుడు ఆ వలను పైకి లాగి, మూర్ఖుడిని బయటకు తీశాడు. మూర్ఖ బిక్కుబిక్కుమంటూ, "నన్ను క్షమించు! నన్ను వదిలేయి! నేను ఇక ఎప్పుడూ అలా అజాగ్రత్తగా ఉండను!" అని వేడుకుంది. కానీ మత్స్యకారుడు వినలేదు. అతను మూర్ఖుడిని తన గంపలో వేసి, ఊరికి తీసుకెళ్ళి, అమ్మేశాడు. మూర్ఖుడి ప్రాణాలు అక్కడితో ఆగిపోయాయి.

ఆ వాగులో, విద్వాన్ మరియు మంధుడు ఆ దృశ్యాన్ని దూరం నుండి చూశారు. వారు బాధగా, "మూర్ఖ మాట వినకపోవడం వల్ల చనిపోయాడు. అతని అజాగ్రత్త, అతని సోమరితనం, అతని అహంకారం అవే అతన్ని నాశనం చేశాయి." అని అనుకున్నారు.

విద్వాన్ మంధుడితో, "మంధుడా! ఇప్పుడు నీకు అర్థమైందా? ఆలస్యం చేయడం, అజాగ్రత్తగా ఉండటం ఇవి ఎంత ప్రమాదకరమో. మూర్ఖ చనిపోయాడు. కానీ మనం బ్రతికాము. ఎందుకంటే మనం ప్రమాదాన్ని ముందుగా గుర్తించి, సరైన సమయంలో సరైన నిర్ణయం తీసుకున్నాము. ఇదే నిజమైన తెలివి," అని అన్నది. మంధుడు తల వంచి, "నీవు చెప్పింది సరైనదే. నేను ఆలస్యం చేయాలని అనుకున్నాను, కానీ నీవు చెప్పినట్లు కదిలాను. అందుకే నేను బ్రతికాను. ఇకముందు నేను ఎప్పుడూ ఆలస్యం చేయను," అని అన్నది.

నీతి: ఆలస్యం, అజాగ్రత్త, సోమరితనం ఇవి ఎల్లప్పుడూ నష్టాన్ని తెస్తాయి. మూర్ఖ తన అజాగ్రత్త వల్ల, ఆలస్యం వల్ల తన ప్రాణాలను కోల్పోయాడు. విద్వాన్ తన తెలివితో, ముందుగా ఆలోచించి, ప్రమాదాన్ని గుర్తించి, వెంటనే కదిలి తన ప్రాణాలను కాపాడుకున్నాడు. మంధుడు కొంచెం ఆలస్యంగా ఆలోచించినా, విద్వాన్ మాట విని, సరైన సమయంలో కదిలి బ్రతికాడు. ప్రమాదం వచ్చినప్పుడు ఆలస్యం చేయకూడదు. మనం ముందుగా ప్రణాళిక వేసి, సరైన సమయంలో సరైన నిర్ణయం తీసుకోవాలి.