మూడు బొమ్మలు - తెనాలి రామకృష్ణుని కథలు

ఒకప్పుడు విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని మహారాజు శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు పరిపాలిస్తుండేవారు. ఆయన సభ ఎంతో వైభవంగా ఉండేది. ఆ సభలో అష్టదిగ్గజాలు అనే ఎనమండుగురు మహా పండితులు ఉండేవారు. వారిలో అందరికంటే తెలివైనవాడు, హాస్య చతురుడు తెనాలి రామకృష్ణుడు. ఆయన తన వాక్చాతుర్యంతో, బుద్ధిబలంతో రాజును, సభ్యులను అప్పుడప్పుడు ఇబ్బంది పెట్టేవారు. కానీ ఆయన మాటలు విని రాజు ఎంతో ఆనందించేవారు.

ఒక రోజు, ఒక విదేశీ వర్తకుడు రాజు సభకు వచ్చాడు. అతను చాలా సంపన్నుడు, వివిధ దేశాలు తిరిగిన అనుభవజ్ఞుడు. అతను రాజుకు నమస్కరించి, "మహారాజా! నేను సుదూర దేశాల నుండి మీ సభకు వచ్చాను. నేను మీ తెలివైన మంత్రుల గురించి, మీ ఆస్థానంలోని పండితుల గురించి చాలా విన్నాను. నాకు ఒక చిన్న చిక్కు సమస్య ఉంది. మీ పండితులు దాన్ని పరిష్కరించగలరా?" అని అడిగాడు.

రాజు ఆసక్తిగా, "ఏమిటా సమస్య?. మా సభలో ఎంతో మంది పండితులు ఉన్నారు. వారు తప్పక పరిష్కరిస్తారు," అని అన్నారు.

వర్తకుడు తన సంచి నుండి మూడు చిన్న, అందమైన చెక్క బొమ్మలను తీశాడు. ఆ బొమ్మలు అన్నీ ఒకేలా ఉన్నాయి. ఒకే పరిమాణం, ఒకే ఆకారం, ఒకే రంగు. ఎవరైనా చూస్తే, అవి ఒకే బొమ్మ అని అనుకుంటారు. కానీ వర్తకుడు, "ఈ మూడు బొమ్మలు ఒకేలా కనిపిస్తాయి. కానీ ఒక్కొక్క బొమ్మ భిన్నమైన లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాయి. మీ పండితులు ఈ మూడు బొమ్మల మధ్య ఉన్న తేడాను కనుగొనాలి. వారికి మూడు రోజుల సమయం ఇస్తున్నాను. ఎవరు సరైన సమాధానం ఇస్తారో, నేను అతనికి వెయ్యి బంగారు నాణేలు బహుమతిగా ఇస్తాను," అని అన్నాడు.

రాజు ఆ మూడు బొమ్మలను తీసుకుని, తన మంత్రులకు, పండితులకు చూపించాడు. "ఈ మూడు బొమ్మల మధ్య తేడా ఏమిటో కనుగొనండి. మీకు మూడు రోజుల సమయం ఉంది," అని ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు. మంత్రులు, పండితులు ఆ బొమ్మలను తీసుకుని, వాటిని పరిశీలించడం ప్రారంభించారు. వారు బొమ్మల బరువు తూచారు, కొలిచారు, రంగు చూశారు, ఆకారం చూశారు. కానీ వారికి ఎలాంటి తేడా కనిపించలేదు. అవి అన్నీ ఒకేలా ఉన్నాయి. మూడు రోజులు గడిచాయి. ఎవరికీ సమాధానం దొరకలేదు. మంత్రులు, పండితులు అందరూ నిరాశగా, అవమానంగా రాజు ముందు నిలబడ్డారు.

ఆ సమయంలో, తెనాలి రామకృష్ణుడు లోపలికి వచ్చాడు. ఆయన ఆ రోజు సభకు కొంచెం ఆలస్యంగా వచ్చాడు. రాజు ఆయనను చూసి, "రామకృష్ణా! ఒక విదేశీ వర్తకుడు మూడు బొమ్మలు తీసుకువచ్చాడు. వాటి మధ్య తేడా ఏమిటో కనుగొనమని సవాలు చేశాడు. మా మంత్రులు, పండితులు మూడు రోజులు ప్రయత్నించారు, కానీ ఎవరికీ సమాధానం దొరకలేదు. నీవు ఈ సమస్యను పరిష్కరించగలవా?" అని అడిగారు.

తెనాలి రామకృష్ణుడు నవ్వి, "మహారాజా! నాకు కొద్దిసేపు సమయం ఇవ్వండి. నేను ఈ బొమ్మలను పరిశీలిస్తాను," అని అన్నాడు. ఆయన ఆ మూడు బొమ్మలను తీసుకుని, వాటిని జాగ్రత్తగా పరిశీలించాడు. ఆయన వాటి బరువు తూయలేదు, కొలవలేదు. ఆయన వాటి చెవులను, నోళ్ళను, కళ్ళను అన్నింటినీ గమనించాడు. కొద్దిసేపటికి, ఆయనకు సమాధానం దొరికింది. ఆయన రాజు దగ్గరికి వెళ్ళి, "మహారాజా! నాకు సమాధానం తెలిసింది. కానీ నాకు కొన్ని సన్నని దారాలు కావాలి," అని అన్నాడు.

రాజు వెంటనే సన్నని దారాలు తెప్పించాడు. తెనాలి రామకృష్ణుడు మొదటి బొమ్మ చెవిలో ఒక దారాన్ని దించాడు. ఆ దారం చెవిలోకి వెళ్ళి, నోటి నుండి బయటికి వచ్చింది. ఆయన రాజుతో, "మహారాజా! ఈ మొదటి బొమ్మ చెడ్డది. ఎందుకంటే ఇది ఎవరి గురించి చెబుతుందంటే ఎవరైనా ఏదైనా రహస్యం చెప్పిన వెంటనే అందరికీ చెప్పేసే వ్యక్తి. అతని చెవిలో ఏది ప్రవేశిస్తుందో, అది నోటి ద్వారా బయటికి వస్తుంది. అతను రహస్యాన్ని దాచలేడు. అతను ఎంత మాట్లాడితే అంత హాని చేస్తాడు".

తర్వాత ఆయన రెండవ బొమ్మ చెవిలో దారాన్ని దించాడు. ఆ దారం చెవిలోకి వెళ్ళి, మరొక చెవి నుండి బయటికి వచ్చింది. ఆయన రాజుతో, "మహారాజా! ఈ రెండవ బొమ్మ మామూలు లేదా మధ్యస్థం. ఎందుకంటే ఇది ఎవరి గురించి చెబుతుందంటే ఎవరైనా ఏదైనా చెప్పినా, విన్నా, అది అతని ఒక చెవిలో వెళ్ళి మరొక చెవి నుండి బయటికి వస్తుంది. అతను ఏమీ నేర్చుకోడు. అతనికి ఏమీ అర్థం కాదు. అతను జ్ఞానాన్ని గ్రహించలేడు. అతను ఎంత విన్నా, అతని మనసు మారదు".

తర్వాత ఆయన మూడవ బొమ్మ చెవిలో దారాన్ని దించాడు. ఆ దారం చెవిలోకి వెళ్ళి, హృదయం దగ్గర ఆగిపోయింది, బయటికి రాలేదు. ఆయన రాజుతో, "మహారాజా! ఈ మూడవ బొమ్మ మంచిది. ఎందుకంటే ఇది ఎవరి గురించి చెబుతుందంటే ఎవరైనా ఏదైనా రహస్యం చెప్పినా, అతను దాన్ని తన హృదయంలో దాచుకుని, ఎప్పటికీ బయటపెట్టని వ్యక్తి. అతను రహస్యాలను దాచగలడు. అతను నమ్మదగిన వ్యక్తి. అతను జ్ఞానాన్ని గ్రహించి, దాన్ని సరైన సమయంలో ఉపయోగించుకుంటాడు. అతను నిజమైన తెలివైన వ్యక్తి".

రాజు, మంత్రులు, పండితులు అందరూ తెనాలి రామకృష్ణుని మాటలు విని, ఆశ్చర్యపోయారు. వారు ఆయన తెలివిని మెచ్చుకున్నారు. విదేశీ వర్తకుడు కూడా ఆశ్చర్యంగా, "ఇది సరైన సమాధానం! మీ సభలో ఇంత తెలివైన వ్యక్తి ఉన్నాడని నేను విన్నాను, కానీ ఇంత తెలివిగా ఉంటాడని ఊహించలేదు. ఇది నిజంగా అద్భుతం! నేను మీకు వెయ్యి బంగారు నాణేలు బహుమతిగా ఇస్తున్నాను," అని అన్నాడు. అతను తెనాలి రామకృష్ణుడికి బహుమతి ఇచ్చాడు.

రాజు కృష్ణదేవరాయలు ఆనందంగా, "రామకృష్ణా! నీవు ఎంత తెలివైనవాడివి! నీవు మా సభకు గర్వకారణం. ఈ మూడు బొమ్మల ద్వారా నీవు మాకు ఒక గొప్ప పాఠం నేర్పించావు.  ఒక వ్యక్తి ఎలా ఉండాలో, ఎలా మాట్లాడాలో, ఎలా వినాలో ఇవన్నీ నీవు వివరించావు. నీ తెలివి నిజంగా అసాధారణమైనది," అని అన్నారు.

తెనాలి రామకృష్ణుడు వినయంగా, "మహారాజా! నేను మీ సేవకుడిని. నా తెలివి మీ ఆశీర్వాదం వల్ల వచ్చింది. ఈ బొమ్మలు మనకు నేర్పే పాఠం ఇది ఒక మంచి వ్యక్తి వినాలి, గ్రహించాలి, ఆలోచించాలి, ఆ తర్వాతే మాట్లాడాలి. చెవులకు, నోటికి మధ్య ఉన్న తేడాను గుర్తించాలి. అదే నిజమైన తెలివి," అని అన్నాడు.

నీతి: వినడం, ఆలోచించడం, మాట్లాడడం ఇవి మూడు విభిన్నమైన నైపుణ్యాలు. మొదటి బొమ్మలాంటి వ్యక్తి ఏది విన్నా వెంటనే అందరికీ చెప్పేస్తాడు. రెండవ బొమ్మలాంటి వ్యక్తి ఏదీ గ్రహించలేడు. మూడవ బొమ్మలాంటి వ్యక్తి మాత్రమే నిజమైన తెలివైన వ్యక్తి. అతను వింటాడు, గ్రహిస్తాడు, ఆలోచిస్తాడు, సరైన సమయంలో మాత్రమే మాట్లాడతాడు.