రాజు మరియు మూర్ఖపు కోతి - పంచతంత్ర కథలు

ఒకప్పుడు దక్షిణ భారతదేశంలో ఒక గొప్ప రాజ్యం ఉండేది. ఆ రాజ్యాన్ని ధర్మరాజు అనే రాజు పరిపాలిస్తుండేవాడు. అతను చాలా దయాళువు, నిజాయితీపరుడు, ప్రజలను తన పిల్లల్లా ప్రేమించేవాడు. అతని రాజ్యంలో ప్రజలు సుఖంగా, సంతోషంగా జీవించేవారు. ఆయన రాజభవనం చాలా విశాలమైనది, అందమైనది. దాని గోడలు బంగారు కిరణాలతో, స్తంభాలు ఏనుగు దంతాలతో, మామిడి తోటలు, మల్లె, సంపంగి పూలతో కళ్ళకు విందు చేస్తుంటాయి.

ఆ రాజుకు ఒక చిన్న, అందమైన కోతి ఉండేది. ఆ కోతి పేరు చపలుడు. అది చాలా చురుకైనది, ఉత్సాహంగా రాజభవనం అంతా తిరుగుతూ, అందరితో ఆడుకునేది. రాజు దానిని ఎంతో ప్రేమించేవాడు. అతను దానికి పట్టు బట్టలు కట్టించేవాడు, మంచి పండ్లు తినిపించేవాడు, ప్రతిరోజూ అతని భోజనంలో సగం ఆ కోతికి పెట్టేవాడు. రాజు, ఆ కోతిని తన కుమారుడిలా చూసుకునేవాడు. మంత్రులు, సేవకులు, సైనికులు అందరూ ఆ కోతిని గౌరవించేవారు, ఎందుకంటే అది రాజుకి ప్రియమైనది.

చపలుడు రోజురోజుకు మరింత అహంకారిగా మారసాగాడు. అది ఏది చూసినా తాకాలి, ఎవరి పనిలోనైనా తలదూర్చాలి. అది రాజభవనంలోని పువ్వులను తుంచి పారేస్తుండేది, సేవకుల పనిముట్లను ఎత్తుకుని ఆడుకునేది, మంత్రులతో గొడవలు పడేది. కానీ రాజు దాని ఉత్సాహాన్ని, హద్దులు మీరిన ప్రవర్తనను సరిదిద్దడానికి ఎప్పుడూ ప్రయత్నించలేదు. "ఇది చిన్నది. ఇది ఆడుకుంటోంది. దీనివల్ల ఏమి నష్టం వస్తుంది?" అని రాజు అనుకునేవాడు.

ఒకనాడు ఉదయం, ధర్మరాజు తన సింహాసనం మీద కూర్చుని, మంత్రులతో రాజ్య కార్యాలను చర్చిస్తున్నాడు. చపలుడు అక్కడే స్తంభం మీద కూర్చుని వాటిని చూస్తూ ఉంది. మంత్రులలో ఒకరైన విద్వాన్, రాజుకు ఒక ముఖ్యమైన సలహా ఇస్తున్నాడు. రాజు శ్రద్ధగా వింటున్నాడు. అప్పుడు చపలుడు క్రిందికి దూకి, రాజు దగ్గరికి వెళ్ళి, అతని చేతిని పట్టుకుని ఆడడం మొదలుపెట్టింది. రాజు దాని ఉత్సాహాన్ని చూసి నవ్వాడు. "చపలుడా! నాకు ఇప్పుడు పని ఉంది. కొద్దిసేపు ఆడుకో. తర్వాత నీతో ఆడతాను," అని అన్నాడు. కానీ కోతి వినలేదు. అది పండ్లు కావాలని అరుస్తూ, రాజు తలపై ఎక్కి కూర్చుంది. మంత్రులు నవ్వారు. రాజు కూడా నవ్వాడు. ఆ పరిస్థితి ఎంత ప్రమాదకరమో ఎవరికీ తెలియదు.

కొద్ది రోజుల తర్వాత, రాజు మధ్యాహ్నం విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి తన పడకగదిలోకి వెళ్ళాడు. అతను చాలా అలసిపోయి, గాఢ నిద్రలోకి జారుకున్నాడు. అతని పడకగది చాలా అందంగా ఉండేది. బంగారు కిరణాలు గోడల మీద ప్రతిబింబిస్తుంటే, నేల మీద ఎర్రటి పట్టు దుప్పటి, పక్కన ఒక చిన్న బల్ల మీద పూలు, పండ్లు, నీటి కుండ, మరియు ఒక పెద్ద ఈగలు తోలే కొరడా ఉండేవి. ఆ కొరడా బంగారు కొమ్ముతో, మృదువైన ఆవు తోకతో చేయబడి ఉండేది. రాజు సేవకులు అందరూ ఊరికి వెళ్ళారు. రాజు ఒంటరిగా నిద్రిస్తున్నాడు.

ఆ సమయంలో, ఒక చిన్న ఈగ గదిలోకి వచ్చి, రాజు ఛాతీ మీద కూర్చుంది. చపలుడు అక్కడే కిటికీ మీద కూర్చుని రాజుకు కాపలా కాస్తున్నట్లు నటిస్తున్నాడు. ఆ ఈగను చూడగానే, చపలుడు కోపంతో, "ఓరి చిన్న ఈగా! నీవు నా రాజు ఛాతీ మీద కూర్చున్నావా? నేను నిన్ను కొట్టి చంపుతాను!" అని అనుకున్నాడు. అది ఆ ఈగను వెళ్ళగొట్టడానికి తన చేతిని ఊపింది. కానీ ఈగ ఎగిరి, రాజు బొటనవేలి మీద కూర్చుంది. చపలుడు మరింత కోపంతో ఈగ వెంట పడ్డాడు. అది ఈగను కొట్టడానికి రాజు శరీరం మీదే కొట్టసాగింది. ఈగ ఇటు అటు ఎగురుతుంటే, చపలుడు దాన్ని పట్టుకోవడానికి పిచ్చివాడిలా గదిలో తిరుగుతూ, రాజు శరీరంపై, ముఖంపై, కాళ్ళపై కొట్టసాగింది. కానీ రాజు గాఢ నిద్రలో ఉండటం వల్ల, అతనికి ఏమీ తెలియలేదు.

చివరకు, ఈగ రాజు తల దగ్గర గోడ మీద కూర్చుంది. చపలుడు ఆ ఈగను పట్టుకోవడానికి ఇక చేతులు సరిపోవని భావించి, అది పక్కన ఉన్న పెద్ద, బరువైన ఈగల కొరడా తీసుకుంది. అది ఆ కొరడాను రెండు చేతులతో పట్టుకుని, ఈగ మీద కొట్టడానికి బలంగా ఊపింది. కానీ దాని లక్ష్యం తప్పింది. ఆ భారీ కొరడా ఈగకు తగలకుండా, ధర్మరాజు నుదిటి మీద బలంగా తగిలింది.

రాజు ఉలిక్కిపడి మేలుకున్నాడు. అతని నుదిటి నుండి రక్తం కారడం మొదలుపెట్టింది. అతను తీవ్రమైన నొప్పితో అరిచాడు, "ఏమిటి? ఎవరు?" అతను చుట్టూ చూశాడు. అక్కడ చపలుడు మాత్రమే నిలబడి ఉన్నాడు, కొరడా చేతిలో పట్టుకుని, భయంతో, తన తప్పు తెలియకుండా రాజు వైపు చూస్తున్నాడు. రాజుకు ఆగ్రహం వచ్చింది. "చపలుడా! నీవు  కొట్టావా? నీకు ఏమి తెలియదా? నీవు ఎంత మూర్ఖుడివి!" అని అరిచాడు. చపలుడికి తను చేసిన పని తనకు అర్థం కావడం లేదు. అది ఆ ఈగను కొట్టాలని అనుకుంది, రాజును కాదు.

ఆ కేకలు విని సేవకులు, మంత్రులు, సైనికులు అందరూ పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చారు. వారు రాజు నుదిటి నుండి రక్తం కారుతుండడం, మరియు చపలుడు కొరడాతో నిలబడి ఉండడం చూశారు. వారు వెంటనే రాజు గాయానికి మందు, కట్టు తెచ్చి కట్టారు. వైద్యులు వచ్చి, రాజు గాయాన్ని పరీక్షించారు. రాజుకు తీవ్రమైన తలనొప్పి, మైకం వచ్చింది. అతను చాలా రోజులు పడుకునే పరిస్థితిలో ఉన్నాడు.

రాజు కోలుకున్న తర్వాత, అతను తన మంత్రులను పిలిచాడు. విద్వాన్ అనే మంత్రి ముందుకు వచ్చి, "మహారాజా! ఈ సంఘటన మనకు ఒక గొప్ప పాఠం నేర్పిస్తుంది. ఈ కోతి చాలా ప్రియమైనది, చురుకైనది అది నిజమే. కానీ దానికి అవివేకం ఎక్కువ. అది ఏమి చేస్తోందో దానికి అర్థం కావడం లేదు. ఇలాంటి అవివేకులకు పెద్ద బాధ్యతలు, పెద్ద అధికారాలు ఇవ్వకూడదు. ఎందుకంటే వారు మంచి చేయాలని ప్రయత్నించి, హాని చేస్తారు. మీరు ఆ కోతిని దూరంగా ఉంచాలి. అది ఇక మీకు కాపలాగా ఉండకూడదు," అని సలహా ఇచ్చాడు.

రాజు ఆ మాటలు విని, ఆలోచించాడు. అతనికి నిజం అర్థమైంది. "నేను ఆ కోతి మీద అంత ప్రేమ ఉంచాను, కానీ నేను దాని అవివేకాన్ని పట్టించుకోలేదు. ఇది ఒక పెద్ద అవమానం, ప్రాణాపాయం కూడా. నేను ఇకపై దానిని నా దగ్గర ఉంచుకోను," అని అన్నాడు. అతను చపలుడిని రాజభవనం నుండి తోటకు పంపించి, అక్కడే ఉంచాడు. రాజు దానిని ఇకపై తన పడకగదికి రానివ్వలేదు. అతను ఇతర సేవకులను నియమించి, తన భద్రత కోసం తెలివైన, వివేకవంతులైన వారిని ఎంచుకున్నాడు.

నీతి: అవివేకులు, తెలివి లేనివారు ఎంతటి మంచి ఉద్దేశంతో పనిచేసినా, వారు తమ అవివేకం వల్ల హాని చేస్తారు. చపలుడు రాజును కాపాడాలని, ఈగను తరిమికొట్టాలని అనుకున్నాడు. కానీ అతని అవివేకం వల్ల రాజుకు తీవ్రమైన గాయం కలిగింది. ఇది మన జీవితంలో కూడా వర్తిస్తుంది. ఏ పని అప్పగించినా, ఆ వ్యక్తి తెలివి, అనుభవం, నైపుణ్యం చూసి అప్పగించాలి. ప్రేమ, ఇష్టం మాత్రమే ఆధారం కాదు. తెలివి, వివేకం లేని వారు పెద్ద బాధ్యతలు తీసుకున్నప్పుడు, మంచి చేయాలని కోరుకున్నా, వారి అవివేకం వల్ల నష్టం జరుగుతుంది.