రైతు - సోమరి కొడుకులు - పంచతంత్ర కథలు

ఒకప్పుడు కావేరి నది ఒడ్డున ఉన్న ఒక చిన్న పల్లెలో ధనుషుడు అనే ఒక రైతు నివసిస్తుండేవాడు. ధనుషుడు చాలా కష్టపడి పనిచేసేవాడు. అతను తన పొలాలను ప్రేమతో చూసుకునేవాడు. ఎండలో ఎండిపోతున్నా, వర్షంలో తడిసిపోతున్నా, ఎప్పుడూ పొలంలోనే ఉండేవాడు. అతను సూర్యోదయానికి ముందే మేల్కొని, పొలానికి వెళ్ళి, నాగలి కట్టి, ఎద్దులతో పనిచేసేవాడు. విత్తనాలు వేయడం, నీరు పెట్టడం, కలుపు తీయడం, ఎరువులు వేయడం అన్నీ అతను స్వయంగా చేసేవాడు. ఆయన కష్టం ఫలించి, అతని పొలాలు ఎప్పుడూ పచ్చగా, సస్యశ్యామలంగా ఉండేవి. అతని ఇంట్లో ఎప్పుడూ ధాన్యం, కూరగాయలు, పాలు, పెరుగు అన్నీ సమృద్ధిగా ఉండేవి. ప్రజలు అతనిని చూసి, "ధనుషుడు ఎంత కష్టపడి పనిచేస్తున్నాడు! అందుకే అతనికి అంత సంపద!" అని మెచ్చుకునేవారు.

కానీ ధనుషుడికి ముగ్గురు కొడుకులు ఉండేవారు అలసుడు, మందుడు, సోమరి. వీరు ముగ్గురూ పూర్తిగా సోమరులు. వారు పొలంలోకి అడుగు పెట్టడానికి సైతం ఇష్టపడేవారు కాదు. ఉదయం నిద్రలేచి, భోజనం చేసి, మళ్ళీ పడుకునేవారు. ఎవరైనా పొలంలో పనికి పిలిస్తే, "మాకు అలసటగా ఉంది! మాకు వేడిగా ఉంది! మాకు ఆకలిగా ఉంది!" అని సాకులు చెప్పేవారు. తండ్రి ఎన్నిసార్లు, "కుమారులారా! జీవితంలో కష్టం లేకుండా సుఖం ఉండదు. కష్టపడి పనిచేస్తేనే సంపద వస్తుంది. నేను చేస్తున్నట్లు మీరు కూడా పనిచేయాలి. లేకపోతే, నేను చనిపోయాక మీరు ఎలా బ్రతుకుతారు?" అని చెప్పినా వారు ఆ మాటలు పట్టించుకునేవారు కాదు. "నాన్నా! మీరు ఎంతో కష్టపడ్డారు. ఇప్పుడు మేము విశ్రాంతి తీసుకుంటాం. పని ఎప్పుడూ ఉంటుంది. ఇప్పుడు పని చేయాల్సిన అవసరం లేదు," అని అనేవారు.

కాలం గడిచేకొద్దీ, ధనుషుడు ముసలివాడయ్యాడు. అతని శరీరం అలసిపోయింది. అతని కళ్ళు మసకబారాయి. అతను పొలంలో పనిచేయలేని స్థితికి వచ్చాడు. అతను తన కొడుకులను పిలిచి, "నాయనలారా! నేను ఇక చాలా రోజులు ఉండను. మీరు నా మాట విని, పొలంలో పనిచేయడం ప్రారంభించాలి. మీకు ఏమి తెలియదు. పొలం ఎలా దున్నాలి, ఎప్పుడు నీరు పెట్టాలి, ఎప్పుడు విత్తనాలు వేయాలి. నేర్చుకోండి. కష్టపడండి. అప్పుడే మీరు సుఖంగా జీవించగలరు," అని చెప్పాడు. కానీ కొడుకులు నవ్వారు. "నాన్నా! మీరు చింతించకండి. మాకు అంతా తెలుసు. మేము పనిచేస్తాం," అని వారు అబద్ధం చెప్పారు. కానీ వారు ఎప్పుడూ పొలం వైపు వెళ్ళలేదు.

కొన్ని రోజుల తర్వాత, ధనుషుడు తీవ్రమైన జ్వరంతో పడుకున్నాడు. అతను చాలా బలహీనంగా ఉన్నాడు. అతనికి మరణం దగ్గరలో ఉందని తెలిసింది. అతను మళ్ళీ తన కొడుకులను పిలిచాడు. అతను నిట్టూరుస్తూ, "నాయనలారా! నేను ఎక్కువ కాలం ఉండను. కానీ మీ కోసం నేను ఒక రహస్యం చెబుతాను. పొలంలో, ఉత్తరం వైపు, ఒక పెద్ద మామిడి చెట్టు కింద, నేను మా పూర్వీకుల సంపదను దాచాను. అది ఒక పెద్ద నిధి. కానీ నాకు సరిగ్గా ఎక్కడ ఉందో గుర్తు లేదు. నేను మర్చిపోయాను. మీరు ఆ పొలాన్ని బాగా త్రవ్వితే, ఆ నిధి దొరుకుతుంది. దాన్ని తీసుకుని, సుఖంగా జీవించండి," అని అబద్ధం చెప్పాడు.

కొడుకుల కళ్ళు ఆశతో మెరిశాయి. "నిధి! అది మనం వెతకాలి! అది మన సంపద!" అని వారు ఆనందంగా అనుకున్నారు. వారి సోమరితనం ఒక్కసారిగా మాయమైంది. వారు వెంటనే గునపాలు, పారలు తీసుకుని, పొలంలోకి పరుగెత్తారు. వారు ఆ మామిడి చెట్టు కింద త్రవ్వడం మొదలుపెట్టారు. ఒకరోజు, రెండురోజులు, మూడురోజులు, వారు ఎడతెగకుండా త్రవ్వారు. వారికి అలసట, ఆకలి, దాహం ఏదీ అడ్డురాలేదు. వారు పొలమంతా త్రవ్వారు. చెట్టు కింద, చెట్టు చుట్టూ, పొలం అంచు వరకు. కానీ నిధి ఎక్కడా కనిపించలేదు.

వారు కోపంగా, "ఇది ఏమిటి? నాన్న మనల్ని మోసం చేశారా? ఇక్కడ నిధి లేదే!" అని అనుకున్నారు. కానీ వారు త్రవ్వడం కొనసాగించారు. ఎందుకంటే వారికి నిధి మీద ఆశ ఇంకా ఉంది. ఒక వారం పాటు వారు త్రవ్వారు. చివరకు, ఆ పొలం మొత్తం బాగా దున్నబడి, మెత్తగా మారిపోయింది. అప్పుడు వారికి ఆలోచన వచ్చింది "ఇప్పుడు పొలం బాగా దున్నబడింది. మనం ఇక్కడ విత్తనాలు వేస్తే, మంచి పంట వస్తుంది. మన నిధి దొరకకపోయినా, పంట ద్వారా సంపద పొందవచ్చు!" అని వారు అనుకున్నారు.

వారు విత్తనాలు కొని, పొలంలో వేశారు. వారు శ్రద్ధగా నీరు పెట్టారు, కలుపు తీశారు. కొన్ని నెలల్లో, ఆ పొలం పచ్చగా, సస్యశ్యామలంగా మారింది. పంట ఎంతో బాగా వచ్చింది. వారు ఆ పంటను కోసి, అమ్మి, మంచి డబ్బు సంపాదించారు. ఆ సంపద వారి నిధి కంటే మిన్నగా ఉంది. అప్పుడు వారికి తమ తండ్రి చెప్పిన మాటల అర్థం అర్థమైంది.

వారు ఒకరినొకరు చూసుకుని, "నాన్న మనల్ని మోసం చేయలేదు. ఆయన గొప్ప పాఠం నేర్పించారు. ఆయన అన్న నిధి కష్టపడడమే. కష్టపడి పనిచేస్తే, ఆ నిధి మనకు స్వయంగా దొరుకుతుంది. నిజమైన నిధి భూమిలో దాగి లేదు అది మన చేతులలో, మన కష్టంలో ఉంది," అని అనుకున్నారు. ఆ రోజు నుండి ఆ ముగ్గురు కొడుకులు మారిపోయారు. వారు ఇకపై సోమరులుగా ఉండలేదు. ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే లేచి, పొలంలో పనిచేయడం ప్రారంభించారు. 

నీతి: కష్టపడి పనిచేయడమే నిజమైన సంపదకు మూలం. కష్టం లేకుండా సుఖం ఉండదు. సోమరితనం, అలసత్వం ఇవి మనల్ని నాశనం చేస్తాయి. కష్టపడి పనిచేస్తేనే మనకు ఆహారం, ఆశ్రయం, సంపద, గౌరవం అన్నీ వస్తాయి.