తెలివైన కాకి

గోదావరి నది ఒడ్డున శతాబ్దాలుగా నిలిచిన ఒక పెద్ద మర్రిచెట్టు ఉంది. ఆ చెట్టు చుట్టూ పచ్చని పొలాలు, కొబ్బరి తోటలు, మామిడి తోటలు కళ్ళకు విందు చేస్తుంటాయి. ఆ మర్రిచెట్టు వేళ్ళు భూమిలోకి లోతుగా వెళ్ళి, కొమ్మలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నట్లు విస్తరించి ఉంటాయి. వేసవిలో అవి దట్టమైన నీడను అందిస్తే, వర్షాకాలంలో వాటి ఆకుల మధ్య జల్లు పడి సన్నని సంగీతం వినిపిస్తుంది. ఆ చెట్టు బోదెలో, అంటే మధ్యలో ఉన్న పెద్ద రంధ్రంలో, కగేంద్రుడు మరియు కోకిల అనే కాకి దంపతులు సుఖంగా నివసిస్తున్నారు. కగేంద్రుడు నల్లని మెరుస్తున్న ఈకలతో, బలమైన ముక్కుతో, ఎప్పుడూ ఏదో ఆలోచనలో ఉండే చురుకైన కళ్ళతో అందరికీ భిన్నంగా కనిపిస్తాడు. అతని భార్య కోకిల మృదువైన హృదయం కలిగిన, సున్నితమైన పక్షి.

ప్రతి ఉదయం సూర్యోదయానికి ముందే కగేంద్రుడు నిద్రలేచి, ఆహార వేటకు బయలుదేరేవాడు. అతను పొలాల్లో రైతులు చల్లిన ధాన్యాన్ని, పక్వానికి వచ్చిన పండ్ల ముక్కలను, అప్పుడప్పుడు దేవాలయం ముందు నైవేద్యంగా పెట్టిన అన్నాన్ని సేకరించి తెచ్చేవాడు. కోకిల ఆ ఆహారాన్ని జాగ్రత్తగా నిల్వ చేసి, కగేంద్రుడు తిరిగి వచ్చేవరకు చెట్టు కొమ్మ మీద కూర్చుని అతని కోసం ఎదురు చూస్తూ పాటలు పాడేది. అలా వారి జీవితం ఆనందకరంగా సాగిపోయింది.

ఇటీవల కోకిల మూడు చిన్ని గుడ్లను పెట్టింది. అవి ముత్యాల్లా తెల్లగా, సున్నితమైన పెంకుతో, వెచ్చగా ఉండేవి. కగేంద్రుడు వాటిని చూడగానే అతని గుండెలో ఆనందం పొంగిపొర్లింది. "ఇవి మన పిల్లలు! వీటిలోంచి చిన్ని కాకిపిల్లలు బయటికి వస్తే, నేను వాటికి ఎగరడం నేర్పిస్తాను. కోకిలా, నీవు వాటికి మంచి మాటలు నేర్పించాలి," అంటూ ప్రతిరోజూ గుడ్ల పక్కనే కూర్చుని వాటిని తన రెక్కలతో జాగ్రత్తగా కప్పిపట్టేవాడు. కోకిల తన ముక్కుతో గుడ్లను నిమిరి, వాటి మీదుగా తన ప్రేమను ప్రసరింపజేసేది.

కానీ ఆ మర్రిచెట్టు బోదెలోనే మరొక ప్రమాదకరమైన జీవి కూడా నివసిస్తోంది. అది ధూర్జటి అనే పెద్ద కృష్ణ సర్పం. ఆ పాము పొడవు ఆరు అడుగులకు పైగా ఉండి, దాని శరీరం నూనె కురిపించినట్లు మెరిసేది. దాని కళ్ళు ఎప్పుడూ రక్తం తాగినట్లు ఎర్రగా, నాలుక అగ్ని జ్వాలలా ఉంటుంది. ధూర్జటి స్వార్థపరురాలు. అది ఎక్కడి ఆహారం, ఎవరి ఆకలి అని చూడకుండా తనకు ఆకలి వేసినప్పుడల్లా ఏదో ఒక పక్షి గూడుపై దాడి చేసి గుడ్లనో, పిల్లలనో మ్రింగివేస్తుంది. ఇప్పటికే ఆ చెట్టులోని మైనా, చిలకల గూళ్ళు ధూర్జటి వల్ల నాశనమయ్యాయి. కానీ కగేంద్రుడు మాత్రం తన బుద్ధిబలంతో ఇప్పటివరకు ఆ పాముకు దూరంగా ఉండగలిగాడు.

ఒకనాడు కగేంద్రుడు దూరపు మామిడి తోటకి ఆహారం కోసం వెళ్ళవలసి వచ్చింది. అతను కోకిలతో "జాగ్రత్తగా ఉండమ్మా. ధూర్జటికి ఇప్పుడు ఆకలి వేళ. గూడు విడిచి ఎక్కడికీ వెళ్ళకు," అని చెప్పి వెళ్ళాడు. కోకిల గుడ్ల పక్కనే కూర్చుని కాపలా ఉంది. కొంతసేపటికి వేసవి మధ్యాహ్నం ఎండ తీవ్రమవడంతో కోకిలకు దాహం వేసింది. ఆమె ఓ దగ్గరలోని కాలువలో నీళ్ళు తాగడానికి వెళ్ళింది. అంతే, ఇదే ఆ అవకాశం అనుకుని ధూర్జటి బోదెలోంచి జారుకొచ్చింది. దాని కళ్ళు గుడ్ల మీద పడ్డాయి. ఒక్కసారిగా దాని పడగ ఎత్తి, ఆ మూడు గుడ్లను మ్రింగివేసింది. కోకిల తిరిగి వచ్చేసరికి గూడు ఖాళీగా ఉండటం చూసి, ఆమె గుండె పగిలిపోయింది. ఆమె అరవడం మొదలుపెట్టింది. ఆ రోదన గాలిలో మారుమోగింది.

సాయంత్రం కగేంద్రుడు ఆహారంతో వచ్చి, కోకిలను ఏడుస్తూ చూశాడు. "ఏమయ్యింది?" అని అడుగగా, కోకిల వణుకుతూ, విలవిలలాడిపోతూ మొత్తం వృత్తాంతం చెప్పింది. ఆ రాత్రి కగేంద్రుడు కన్నీరు పెట్టుకోలేదు. అతని మనస్సులో మంటలు రగులుతున్నాయి. "ఆ సర్పం చాలా బలమైంది. కానీ బలంతో పోరాడటం నా వల్ల కాదు. నేను తెలివితో గెలవాలి," అని అతను రాత్రంతా ఆలోచించాడు. వేగంగా కదిలే ఆలోచనల మధ్య ఒక సూక్ష్మమైన ప్రణాళిక అతనికి స్ఫురించింది.

మరునాడు తెల్లవారుఝామునే కగేంద్రుడు వేటగాడు కనిపించే ప్రాంతానికి ఎగిరి వెళ్ళాడు. అక్కడ వేటగాడు తన ఉచ్చులు, పెద్ద కత్తితో కూర్చుని ఏదో వేట కోసం ఎదురు చూస్తున్నాడు. అతని పక్కన ఒక బంగారు గొలుసు మెరిసిపోతోంది. అది ఎవరో ధనవంతుడు ప్రయాణంలో పడవేసినట్లు అనిపించింది. కగేంద్రుడు ఆ గొలుసు మీద దృష్టి పెట్టాడు. వేటగాడు కొంచెం దూరంలో ఉన్న వేట కుక్కను పిలవడానికి తిరిగిన వెంటనే కగేంద్రుడు ఒక్క ఎగురు ఎగిరి, ఆ గొలుసును తన ముక్కుతో అందుకుని, గాలిలోకి లేచి, మర్రిచెట్టు వైపు ఎగరసాగాడు. ఆ హారం బరువుగా ఉంది, కానీ ముక్కు ఒత్తిడిని భరించి గట్టిగా పట్టుకున్నాడు.

చెట్టు దగ్గరికి వచ్చి, కగేంద్రుడు ఆ బంగారు గొలుసును ధూర్జటి నివసించే బోదె ద్వారం దగ్గర పడవేశాడు. ఆ గొలుసు ఎండలో ఆకాశంలో ఒక నక్షత్రంలా మెరిసింది. కొద్ది సేపటికి వేటగాడు తన గొలుసు పోయిందని వెతుక్కుంటూ ఆ మర్రిచెట్టు దగ్గరికి వచ్చాడు. అతని కంటికి ఆ గొలుసు మెరుపు తగిలింది. "ఆహా! ఇది నా గొలుసే! కానీ ఈ పుట్ట లోపలికి ఎలా వచ్చింది?" అని అతను ఆశ్చర్యపోయాడు. అతనికి అనుమానం వచ్చింది "లోపల ఏదో జంతువు తెచ్చి దాచిపెట్టిందేమో?" అనుకుని, అతను తన కత్తి తీసి పుట్టను తవ్వడం మొదలుపెట్టాడు.

లోపల ధూర్జటికి తీవ్రమైన భయం కలిగింది. అది గట్టిగా బుసలుకొట్టింది, కానీ వేటగాడు ఆ శబ్దం విని మరింత ఉత్సాహంతో తవ్వాడు. "అక్కడ ఏదో పెద్ద సర్పం ఉంది దాని దగ్గరే నా గొలుసు ఉంది," అని అతను అనుకున్నాడు. ధూర్జటి బయటికి జారుకోబోయి, వేటగాడు కత్తి వేటుకు నేరుగా తగిలి కదలకుండా పడిపోయింది. వేటగాడు సంతోషంగా ఆ గొలుసును తీసుకుని, పాము తోకను పట్టుకుని దూరంగా విసిరేసి వెళ్ళిపోయాడు.

ఎత్తైన కొమ్మ మీద నుండి కగేంద్రుడు ఈ దృశ్యాన్ని మొత్తం చూశాడు. అతను వెంటనే కోకిల వద్దకు వెళ్ళి, "చూశావా? ఎంత పెద్ద పామైనా, బుద్ధి లేకపోతే ఎవరి ఎర అవుతుందో చూసావా? ఎంత బలహీనమైన కాకి అయినా, తెలివి ఉంటే ఎలా గెలుస్తుందో చూడు!" అని చెప్పాడు. కోకిల కగేంద్రుని తెలివిని మెచ్చుకుంది.

కొద్ది రోజుల తర్వాత కోకిల మరల మూడు గుడ్లను పెట్టింది. ఈ సారి వారు తమ గూడును సురక్షితమైన ఎత్తైన కొమ్మకు తరలించారు. ఆ గుడ్లు విరిగి మూడు కాకిపిల్లలు బయటికి వచ్చాయి. కగేంద్రుడు వాటికి ఎగరటం, మాట్లాడటం, ఆహారాన్ని సంపాదించటం అన్నీ నేర్పించాడు. ఆ పిల్లలకు అతను తన జీవితంలోని గొప్ప పాఠాన్ని బోధించాడు, "ఎప్పుడూ కష్టాలను ఎదుర్కొనేటప్పుడు కోప్పడకండి. కూర్చుని ఆలోచించండి. ఎందుకంటే బలం కంటే బుద్ధి వేల రెట్లు గొప్పది."

నీతి: బలం మేధస్సులో ఉంటుంది. శత్రువు ఎంత శక్తివంతుడైనా, మనం ప్రశాంతంగా, సమయోచితంగా ఆలోచిస్తే ఆ సమస్యను మనం దాటవచ్చు. ధూర్జటి తన స్వార్థంతో, తొందరపాటుతో చచ్చిపోయాడు. కగేంద్రుడు తన ఓర్పు, తెలివితో విజయం సాధించాడు. ఇది పిల్లలకే కాదు, పెద్దలకు కూడా గుర్తుంచుకోవాల్సిన శాశ్వత పాఠం.