సారా కుండల సంత

రాయలసీమలోని కొండగుంట గ్రామం. చుట్టూ కొండలు, లోయలు. ఈ గ్రామానికి దగ్గరలో పట్నం లేదు. సరైన రోడ్డు సౌకర్యం లేదు. అందుకే ఇక్కడ చాలా విషయాలు రహస్యంగా జరుగుతాయి. అందులో ఒకటి సారా కుండల సంత. అంటే చట్టవిరుద్ధమైన మద్యం అమ్మకం.

ఈ గ్రామంలో మల్లయ్య అనే వ్యక్తి ఉండేవాడు. అతనికి నలభై ఐదు సంవత్సరాలు. చేతిలో పని లేదు. చిన్నతనంలో అతను కూలీ పనులు చేసేవాడు. కానీ ఒకసారి కాలు విరగడంతో నడవడానికి కష్టపడేవాడు. ఆ తర్వాత అతను సంపాదన మార్గం లేక, చిన్న చిన్న దొంగతనాలు చేసేవాడు. కానీ అవి కూడా సాగలేదు. చివరికి ఒక స్నేహితుడు అతనికి సారా అమ్మకం పరిచయం చేశాడు.

ఆ స్నేహితుడు పేరు నాగభూషణం. అతను పక్క కొండ మీద ఒక గుహలో చట్టవిరుద్ధంగా సారా తయారు చేస్తుండేవాడు. ఆ సారా మట్టి కుండల్లో నిల్వ ఉంచబడుతుంది. ప్రతి శనివారం రాత్రి, కొండ మీద ఒక ఖాళీ ప్రదేశంలో ఆ కుండలను అమ్ముతారు. అదే “సారా కుండల సంత”.

మల్లయ్యకు ఈ పని సరిపోయింది. అతను సంతకి కాపలాగా ఉండేవాడు. అతని పని కొత్తగా వచ్చే కొనుగోలుదారులను గుర్తించడం, అనుమానితులను దూరంగా ఉంచడం. ఒక్కో శనివారం రాత్రి అతనికి ఐదు వందల రూపాయలు దొరికేవి.

గ్రామంలో ఈ సంత గురించి ప్రతి ఒక్కరికీ తెలుసు. పోలీసులకు కూడా తెలుసు. కానీ నాగభూషణం ప్రతి నెలా కొంత మొత్తం పోలీసు స్టేషన్ అధికారికి లంచంగా ఇస్తుండేవాడు. అందుకే ఎప్పుడూ ఆటంకం లేదు.

మల్లయ్యకు భార్య గంగమ్మ, కొడుకు సోము. సోముకు ఆ సమయంలో పదిహేడేళ్ళు. అతను చదువు నిలిపేసి, ఊరిలో తిరుగుతుంటాడు. చిన్న చిన్న పనులు చేసుకుంటూ, తాగుడుకు బానిసయ్యాడు. ఇంట్లో తండ్రి సారా వ్యాపారంలో ఉండడం వల్ల, అతనికి అదే సులభమైన మార్గంగా కనిపించింది.

ఒక రోజు సోము నాగభూషణం దగ్గరికి వెళ్ళాడు. "నాగభూషణం గారూ, నాకు కూడా పని ఇవ్వండి. నేను కూడా సారా అమ్ముతాను."

నాగభూషణం నవ్వాడు. "నీకు వయసు లేదు. నీ నాన్నకు చెప్పు, అతను ఒప్పుకుంటే నేను ఒప్పుకుంటాను."

మల్లయ్యకు ఈ విషయం తెలిసింది. అతను సోమును మందలించాడు. "నీకు ఈ పని వద్దు. ఇది చట్టవిరుద్ధం. పోలీసులు పట్టుకుంటే జైలుకు వెళ్ళాలి."

"నాన్నా, నువ్వే ఇందులో ఉన్నావు. నాకు ఎందుకు వద్దు? చదువు లేదు, పని లేదు. ఏం చేస్తాం?"

మల్లయ్యకు ఆ మాటకు సమాధానం లేదు.

ఒక శనివారం రాత్రి, సంత రోజు. కొండమీద దాదాపు యాభై మంది చేరారు. ప్రతి ఒక్కరి చేతిలో గుడ్డలు కట్టిన డబ్బులు, ఖాళీ బుడ్లు. నాగభూషణం సారాను ఒక్కొక్క కుండలో పోస్తాడు. కుండ ధర రెండు వందల నుంచి ఐదు వందల వరకు ఉంటుంది. ఆ రాత్రి ఒక్కసారిగా కాంతులు ప్రకాశించాయి. పోలీసులు కాదు, కానీ మరొక గ్యాంగ్ వచ్చింది నాగభూషణానికి పోటీదారు.

ఆ గ్యాంగ్ నాయకుడు చిన్నా. అతను నాగభూషణం దగ్గరికి వచ్చి, "ఈ ప్రాంతంలో సారా అమ్మే అధికారం మాది. నువ్వు మాకు ప్రతి నెలా పదివేలు కట్టాలి. లేదంటే ఇక్కడ సంత జరగదు" అన్నాడు.

నాగభూషణానికి కోపం వచ్చింది. అతను చిన్నాతో గొడవకు దిగాడు. మాటలు పెరిగాయి. చిన్నా వెంటనే తన మనుషులను పిలిచాడు. నాగభూషణం మనుషులు కూడా అక్కడే ఉన్నారు. కొద్దిసేపట్లో కత్తులు, కర్రలు, రాళ్ళు, ఘోరమైన గొడవ జరిగింది.

ఆ గొడవలో మల్లయ్య చేతికి కత్తి దెబ్బ తగిలింది. అతను అరుస్తూ కింద పడ్డాడు. సోము తండ్రిని చూసి పరుగెత్తాడు. కానీ అతనికి కూడా ఒక కర్ర దెబ్బ తగిలింది.

గొడవ తర్వాత, చిన్నా గ్యాంగ్ వెళ్ళిపోయింది. నాగభూషణం మనుషులు మల్లయ్యను, సోమును దగ్గరలోని ప్రభుత్వ ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్ళారు. ఆసుపత్రిలో వారికి చికిత్స జరిగింది. మల్లయ్య చేతికి శస్త్రచికిత్స చేయాల్సి వచ్చింది. సోము తలకు కట్టు కట్టారు.

పోలీసులు ఈ విషయం తెలుసుకుని, నాగభూషణాన్ని అరెస్టు చేశారు. కానీ అతను లంచం ఇవ్వడంతో, మరుసటి రోజే బయటికి వచ్చాడు. మల్లయ్యకు నాగభూషణం నుంచి ఎటువంటి సహాయం రాలేదు. అతను తన ఖర్చులతో ఆసుపత్రిలో చేరాడు.

గంగమ్మ భర్తను, కొడుకును కాపాడుకోవడానికి ప్రతిరోజూ ఆసుపత్రికి వెళ్ళేది. ఆమెకు డబ్బు లేదు. పొరుగింటి వాళ్ళు కొంత అప్పు ఇచ్చారు. కొంతమంది గ్రామస్థులు సహాయం చేశారు.

ఒక రోజు మల్లయ్య సోముతో మాట్లాడుతున్నాడు. "కొడుకా, ఈ పని మనకు సరిపోదు. నేను పొరపాటు చేశాను. నీకు ఆ మార్గం వద్దు."

సోము కళ్ళలో నీళ్ళు తిరిగాయి. "నాన్నా, నేను ఆ పని మానేస్తాను. కానీ మనకు ఇంకేదైనా పని చూడాలి."

"నేను చూస్తాను. నువ్వు బాగుపడాలి."

ఆ తర్వాత మల్లయ్య సారా సంతకు వెళ్ళడం మానేశాడు. అతను తనకి తెలిసిన ఒక దర్జీ దగ్గర సహాయకుడిగా చేరాడు. చేతికి శస్త్రచికిత్స జరిగినా, అతను చిన్న చిన్న పనులు చేయగలిగేవాడు. సోము ఊరిలో ఒక సైకిల్ రిపేర్ షాపు తెరిచాడు చిన్నది, కానీ నిజాయితీగా సంపాదించేది.

కొండమీద సంత ఇంకా సాగుతుంది. నాగభూషణం మళ్ళీ అదే పని చేస్తున్నాడు. చిన్నా గ్యాంగ్ వారితో సర్దుబాటు చేసుకున్నాడు. ప్రతి శనివారం ఆ కుండలు అమ్ముడవుతూనే ఉంటాయి. కానీ ఆ సంతలో మల్లయ్య లేడు. అతను తెల్లవారుఝామున దర్జీ షాపుకు వెళ్తాడు. సైకిల్ రిపేర్ షాపు ముందు సోము కూర్చుంటాడు.

ఒక రోజు గ్రామ పెద్ద రామకృష్ణ మల్లయ్యతో అన్నాడు: "మల్లయ్యా, నువ్వు మారిపోయావు. నీకు తెలుసా, నీ వల్ల ఎంతమంది తాగుడు మానేశారో? ఎవరూ మానలేదు, కానీ నువ్వు మానేశావు. అదే పెద్ద విషయం."

మల్లయ్య నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయాడు. అతనికి తెలుసు తాను మారినా, ఆ కుండల సంత మారలేదు. కొత్త కుండలతో, కొత్త మనుషులతో ఆ సంత రోజూ కొనసాగుతుంది. ఎవరైనా ఒకసారి వదిలేస్తే, మరొకడు వచ్చి ఆ కుండను ఎత్తుకుంటాడు. ఇది ఎప్పటికీ ఆగని చక్రం.

గంగమ్మ ఇప్పుడు ఇంట్లో మట్టి కుండలలో పెరుగు దాచి, ఊరికి విక్రయిస్తుంది. ఆ కుండలే ఒకప్పుడు సారాకు ఉపయోగించేవి. ఇప్పుడు వాటిలో పెరుగు ఉంటుంది. మల్లయ్యకు ఆ కుండలను చూస్తే, ఒక నిట్టూర్పు వస్తుంది. ఆ నిట్టూర్పు అతని గుండెలోంచి పైకి వచ్చి, గాలిలో కలిసిపోతుంది. ఆ కుండలు అతనికి జీవిత పాఠం నేర్పాయి, కుండలో ఏమి ఉందో దానివల్ల మనుషులు మారతారు, కానీ కుండ వల్ల కాదు.