పడుచు పెళ్ళి

రాయలసీమలోని చిన్నారిపేట గ్రామం. ఈ గ్రామంలో ఇప్పటికీ కొన్ని పాత సంప్రదాయాలు బతికే ఉన్నాయి. అందులో ముఖ్యమైనది పడుచు పెళ్ళిళ్ళు. ఊరి పెద్దలు చెప్పే కథ ప్రకారం, అమ్మాయిని చిన్నతనంలోనే పెళ్ళి చేస్తే ఆమె కన్యగా ఉండి, ఇంటికి శుభాలు తీసుకువస్తుంది. ఎవరైనా ఆ సంప్రదాయాన్ని ఉల్లంఘిస్తే, గ్రామ దేవత కోపిస్తుంది.

ఆ గ్రామంలో సత్యనారాయణ అనే మనిషి ఉండేవాడు. అతనికి ముప్పై రెండు సంవత్సరాలు. భార్య సావిత్రి, కూతురు చిన్నమ్మ. చిన్నమ్మ ఆ సంవత్సరం పదకొండవ ఏట అడుగుపెట్టింది. ఆమె నల్లగా, చాలా అమాయకంగా ఉండేది. పాఠశాలకు వెళ్ళేది. ఐదవ తరగతి చదువుతుంది. టీచర్ పద్మావతి ఆమెను ప్రేమగా చూసుకుంటుంది.

ఒక రోజు సత్యనారాయణకు గ్రామ పెద్ద నరసింహులు వార్త పంపాడు. సత్యనారాయణ నరసింహులు ఇంటికి వెళ్ళాడు. అక్కడ ఊరి పెద్దలు, కొంతమంది గ్రామస్థులు కూర్చుని ఉన్నారు.

"సత్యం, మీ అమ్మాయి చిన్నమ్మకు మేము ఒక మంచి సంబంధం చూశాం. పక్క ఊరి రాజమౌళి కొడుకు వేంకటేష్. అతనికి పదిహేడేళ్ళు. పెళ్ళి నెలలో చేసేస్తే, ఆ అమ్మాయికి మంచి భవిష్యత్తు ఉంటుంది."

సత్యనారాయణ నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయాడు. "చిన్నమ్మకి పదకొండేళ్ళే. చదువు మానేయాల్సి వస్తుంది. ఇంకా ఆమెకు అర్థం కాలేదు లోకం."

నరసింహులు కఠినంగా చెప్పాడు. "ఆడపిల్లకు ఎక్కువ చదువు అవసరం లేదు. ఆమెకు గృహిణి కావడం నేర్పించాలి. మా సంప్రదాయం అలా ఉంది. నువ్వు ఈ సంబంధాన్ని నిరాకరిస్తే, నీకు ఈ ఊరిలో స్థానం లేదు."

సత్యనారాయణ భార్య సావిత్రికి ఈ విషయం తెలిసి, గంటల తరబడి ఏడ్చింది. "ఆ పిల్లాడికి పదిహేడేళ్ళు. వేంకటేష్ ఇప్పటికే తాగడం నేర్చుకున్నాడని విన్నాను. మా అమ్మాయిని అతనికి ఇచ్చి వేయడమా?"

సత్యనారాయణ నొచ్చుకున్నాడు. "నాకు కూడా ఇష్టం లేదు. కానీ నరసింహులు మాట తిరస్కరిస్తే, వాళ్లు మనల్ని ఊరి బయట పారేస్తారు. మనకు ఇక్కడే వ్యాపారం ఉంది, ఇల్లు ఉంది, పొలం ఉంది. వదిలేసి ఎక్కడికి పోతాం?"

చిన్నమ్మకు ఏమీ తెలియదు. ఆమెకు అమ్మానాన్నలు ఎందుకు ఏడుస్తున్నారో అర్థం కాలేదు. ఒకరోజు స్కూలు నుండి వచ్చి, సావిత్రిని అడిగింది: "అమ్మా, నేనేం తప్పు చేశాను? మీరెందుకు కన్నీళ్ళు పెడతారు?"

సావిత్రి ఆమెను గట్టిగా కౌగిలించుకుంది. సమాధానం చెప్పలేదు.

పెళ్ళి నిశ్చయమైన కొన్ని రోజులకు, నరసింహులు గ్రామ దేవత ఆలయం ముందు ఒక సమావేశం ఏర్పాటు చేశాడు. అక్కడ చిన్నమ్మను కూర్చోబెట్టారు. గ్రామస్థులంతా చూస్తుండగా, నరసింహులు "ఈ బాలిక ఇప్పటి నుండి కన్య. ఆమె రజస్వలకు ముందే పెళ్ళి చేయడం వలన, గ్రామానికి వర్షాలు సమృద్ధిగా కురుస్తాయి, పంటలు బాగా పండుతాయి" అని బోధ చేశాడు.

చిన్నమ్మకు "రజస్వల" అంటే ఏమిటో తెలియదు. ఆమె తన చేతిలో ఉన్న బొమ్మను గట్టిగా పట్టుకుంది. ఆ బొమ్మకు ఆమె "పిల్లి" అని పేరు పెట్టుకుంది.

సంబంధం ఖరారై, పెళ్ళికి సన్నాహాలు మొదలైనాయి. వేంకటేష్ ముహూర్తం చూసుకోవడానికి తండ్రితో వచ్చాడు. అతను చిన్నమ్మను చూసి నవ్వాడు. ఆ నవ్వు సావిత్రికి భయం పుట్టించింది. ఆ నవ్వులో క్రూరత్వం లేదు, కానీ చిన్నతనం లేదు.

పెళ్ళికి రెండు రోజుల ముందు, టీచర్ పద్మావతి సత్యనారాయణ ఇంటికి వచ్చింది. ఆమెకు చిన్నమ్మ అంటే చాలా ఇష్టం. ఆమె సత్యనారాయణతో చెప్పింది:

"సత్యనారాయణ గారు, ఇది చట్ట విరుద్ధం. పదకొండేళ్ల పిల్లను పెళ్లి చేయడం నేరం. నేను పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయాలి."

సత్యనారాయణ భయపడ్డాడు. "టీచర్ గారూ, దయచేసి వద్దు. మీరు ఫిర్యాదు చేస్తే, వాళ్ళు మమ్మల్ని చంపుతారు. ఊరు మొత్తం మాకు విరోధంగా మారుతుంది."

"మీరు భయపడితే ఎలా? ఆ పిల్ల ప్రాణాలు మీ బాధ్యత."

"నాకు తెలుసు, కానీ నేను ఒంటరివాడిని. నేను ఏమీ చేయలేను."

పద్మావతి అక్కడి నుంచి బయటికి వచ్చింది. ఆమెకు నిజంగా చిన్నమ్మ మీద ప్రేమ ఉంది. కానీ ఆమెకు తెలుసు ఒంటరిగా ఫిర్యాదు చేస్తే, ఆమెకు ఉద్యోగం పోతుంది. గ్రామంలో ఆమె బోధించే స్థానం కోల్పోతుంది. అందుకే ఆమె నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయింది.

పెళ్ళి రోజు వచ్చింది. ఆ గ్రామంలో పెద్ద సందడి. మంగళవాయిద్యాలు, బంధువులు, పూట కూళ్ళు, చీరెలు, బంగారం. చిన్నమ్మకు బంగారు నగలు అలంకరించారు. ఆమె ఆ నగల బరువు తట్టుకోలేకపోయింది. ఆమె అమ్మని అడిగింది: "అమ్మా, ఈ భారం ఎందుకు? నాకు నడవడానికి కష్టంగా ఉంది."

సావిత్రి కళ్ళు నిండాయి. ఆమె చిన్నమ్మ చేతిలో ఒక చిన్న గ్లూకోజ్ ప్యాకెట్ పెట్టింది. "ఇది తీసుకో. మధ్యలో తిను."

పెళ్ళి మండపం మీద చిన్నమ్మ కూర్చుంది. వేంకటేష్ ఎదురుగా కూర్చున్నాడు. పూజారి మంత్రాలు చదువుతుండగా, చిన్నమ్మ తన బొమ్మను వెతుక్కుంది. ఆ బొమ్మ ఇంట్లో మర్చిపోయింది. ఆమె బోరున ఏడ్వడం ప్రారంభించింది.

సభలో ఎవరూ ఏడ్పుకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వలేదు. "ఆడపిల్లలు పెళ్ళిళ్ళలో ఏడుస్తారు" అని అందరూ నవ్వారు.

పెళ్ళి పూర్తయింది. చిన్నమ్మను వేంకటేష్ ఇంటికి తీసుకెళ్ళారు. వేంకటేష్ తల్లిదండ్రులు ఆమెకు చిన్న పనులు చెప్పడం మొదలుపెట్టారు: వంటలో సాయం చేయడం, పశువులకు గడ్డి వేయడం, ఇంట్లో తుడవడం. చిన్నమ్మకు ఆ పనులు తెలియవు. ఆమె చిన్నపిల్ల. ఆమె ఆడుకోవాలనుకుంటుంది.

వేంకటేష్ ఆమెను చూస్తూ ఉండేవాడు. అతనికి భార్యంటే అర్థం రాదు. అతను కూడా పిల్లవాడే. కానీ అతను తన స్నేహితులతో కలిసి తాగడం, సినిమాలు చూడటం, ఊరేగడం ఇవే అలవాటు. చిన్నమ్మను ఇంట్లో వదిలేసి వెళ్ళిపోయేవాడు.

ఒక రాత్రి, చిన్నమ్మ వాళ్ళమ్మ సావిత్రిని గుర్తు చేసుకుని ఏడ్చింది. వేంకటేష్ తండ్రి ఆమెను చూసి, "అమ్మా, ఇక మీ అమ్మ దగ్గరికి వెళ్ళడం అలవాటు చేసుకోకు. ఇప్పుడు నీ స్థానం ఇక్కడే."

రెండు నెలల తర్వాత, చిన్నమ్మ అనారోగ్యానికి గురైంది. ఆమె శరీరం బలహీనపడింది. నీళ్ళు తాగడానికి కూడా మనసు లేదు. వేంకటేష్ తల్లి ఆమెను స్థానిక వైద్యుని దగ్గరికి తీసుకెళ్ళింది. వైద్యుడు చెప్పాడు: "ఈ పిల్లకు పోషకాహార లోపం, ఒత్తిడి. ఆమెకు పదకొండేళ్లే. శారీరకంగా, మానసికంగా ఆమె పెళ్ళికి సిద్ధంగా లేదు."

ఆ మాటలు వేంకటేష్ తల్లి మనసుకు ఎక్కలేదు. "మా అబ్బాయికి పెళ్ళి చేశాం. ఆమె ఇంటి పనులు నేర్చుకోవాలి."

చిన్నమ్మ మరింత బలహీనపడింది. ఆమెకు జ్వరం వచ్చి, ఒక వారం పాటు ఉంది. ఒక రోజు తెల్లవారుఝామున చిన్నమ్మ చనిపోయింది. మృతి నివేదికలో "సహజ కారణాలు" అని రాశారు.

ఆ వార్త సత్యనారాయణకు తెలిసి, అతను తలపై చేతులు పెట్టుకుని ఏడ్చాడు. సావిత్రి నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోయింది. ఆమె ఆ రోజు మాట్లాడలేదు. ఆమె నిశ్శబ్దం గ్రామం మొత్తం విన్నది.

చిన్నమ్మ దహన సంస్కారాల రోజున, గ్రామ పెద్దలు నరసింహులు మరొక నోటీసు జారీ చేశాడు: "ఈ విషాదం దేవతకు నైవేద్యం పెట్టని కారణంగా జరిగింది. ఇకపై ప్రతి సంవత్సరం గ్రామ దేవతకు బలి ఇవ్వాలి."

సత్యనారాయణ ఆ మాటలు విని, ఇంటికొచ్చాడు. అతను భార్య సావిత్రితో చెప్పాడు: "మనం ఈ ఊరు వదిలేద్దాం. ఇక ఇక్కడ మనకు చోటు లేదు."

సావిత్రి తలూపింది. వారు ఆ రాత్రే సామాను కట్టుకుని, గ్రామం వదిలి నడిచారు. వెళ్ళేటప్పుడు సావిత్రి వెనక్కి తిరిగి గ్రామాన్ని ఒకసారి చూసింది. ఆమె మనసులో ఒక్క మాట మాత్రమే: "ఈ సంప్రదాయం చంపేది పిల్లలను, కాని దాన్ని ఎవరూ చంపలేకపోతున్నారు."

ఇప్పుడు చిన్నారిపేట గ్రామంలో ఇంకా ఆ సంప్రదాయం కొనసాగుతుంది. ప్రతి సంవత్సరం పది, పదకొండేళ్ళ పిల్లలు తల్లిదండ్రులను వదిలి కొత్త ఇళ్ళలోకి వెళ్తారు. చిన్నమ్మ జ్ఞాపకం గ్రామంలో ఉందో లేదో తెలియదు. కానీ ఆ చిన్నమ్మ చనిపోయిన రోజు సావిత్రి కళ్ళు ఇప్పటికీ ఆ గ్రామం వైపు ఎక్కడో చూస్తూనే ఉంటాయి.