చివరి దానం

ఆమె పేరు సుమతి. వయసు ముప్పై రెండు. ఆమె ఒక చిన్న కొండగ్రామంలో నివసించేది. ఆ గ్రామానికి రోడ్డు లేదు. ఆసుపత్రి లేదు. సుమతికి తల్లి లేదు, తండ్రి లేడు, భర్త లేడు, పిల్లలు లేరు. ఆమె ఒంటరి. ఆ గ్రామంలో ఆమె ఒక చిన్న కూరగాయల కొట్టు పెట్టుకుని, అక్కడి నుండి వచ్చిన డబ్బుతో బ్రతికేది. గ్రామస్తులు ఆమెను ప్రేమగా 'సుమతి అక్క' అని పిలుచుకునేవారు.

ఒక సంవత్సరం వర్షాకాలంలో, గ్రామంలో ప్లాస్మా జ్వరం విజృంభించింది. నిలకడ నీటిలో ఒక కొత్త రకం సూక్ష్మజీవి పెరిగిపోయింది. మొదట ఒకరు, తర్వాత ఇద్దరు, ఆ తర్వాత పదిమంది ఇలా చాలామందికి వణుకు పెట్టే జ్వరం, చర్మంపై ఎర్రని మచ్చలు, శ్వాస తీసుకోవడానికి ఇబ్బంది వచ్చాయి. సుమతికి కూడా వచ్చింది. మండే జ్వరం, దాహం వేయడం, నీరసం. గ్రామంలో చాలామంది చనిపోయారు. ఎవరికి ఏమి చెయ్యాలో అర్థం కాలేదు. సుమతి శరీరం బలహీనంగా ఉండడంతో ఆమె రోజురోజుకు కృశించిపోయింది.

ఆమెకు వైద్యం చేయడానికి ఎవరూ లేరు. గ్రామస్తులు ఆమెను పట్టణానికి తీసుకెళ్లడానికి ప్రయత్నించారు. కానీ వర్షాల వల్ల దారి తెగిపోయింది. సుమతి తన గుడిసెలోనే పడుకుని ఉండిపోయింది. రోజులు గడిచాయి. ఆమెకు తెలుసు తాను చనిపోతుందని. ఆమె మనసులో భయం లేదు. ఎందుకంటే ఆమెకు ఎవరో వస్తారనే నిరీక్షణ లేదు. ఆమెకు తనను దహనం చేసేందుకు ఒక్కడు కూడా లేడు. అది ఆమెకు బాధగా ఉండేది తన శరీరం చెత్తలా ఎక్కడో పడేస్తారేమోనని.

ఆమె చివరి రోజుల్లో, గ్రామానికి ఒక వైద్య పరిశోధకుల బృందం వచ్చింది. వారు ప్లాస్మా జ్వరంపై అధ్యయనం చేస్తున్నారు. వారు సుమతిని పరీక్షించారు. ఆమెకు చాలా రోజుల నుండి ప్లాస్మా జ్వరం ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఆమె శరీరం చాలా బలహీనంగా ఉంది. వారు ఆమెకు కొన్ని మందులు ఇచ్చారు. కానీ చాలా ఆలస్యం అయిపోయింది. పరిశోధక బృందంలో ఒక యువ వైద్యుడు, డాక్టర్ కిరణ్, ఆమె పక్కన కూర్చున్నాడు. అతను సుమతికి నీళ్ళు తాగించాడు. ఆమె నుదిటిపై చల్లని వస్త్రం ఉంచాడు. అతను ఆమెతో చెప్పాడు "తల్లీ, మీరు కోలుకుంటారు." కానీ ఇద్దరికీ తెలుసు. అది జరగదు.

ఒక రోజు, సుమతికి కాస్త తెలివి వచ్చింది. ఆమె డాక్టర్ కిరణ్ చేతిని పట్టుకుంది. ఆమె గొంతు మాటలు రాకుండా ఉంది. కిరణ్ కొంచెం అర్థం చేసుకున్నాడు. ఆమె అడుగుతోంది "నేను చనిపోయాక నా శరీరాన్ని ఎవరూ తీసుకోరు. నన్ను చెత్తలో వేస్తారు. అది నాకు ఇష్టం లేదు. నేను ఏదో ఒక పనికి రావాలి. నేను బ్రతికున్నప్పుడు ఎవరికీ ఉపయోగపడలేదు. చనిపోయాకనైనా ఉపయోగపడతాను." ఆమె కళ్ళలో ఒక బాధ ఉంది.

కిరణ్ కళ్ళ నీళ్ళతో ఆమెను అడిగాడు, "సుమతీ, మీరు చనిపోయాక, మీ శరీరాన్ని మేము మా పరిశోధనా కేంద్రానికి తీసుకెళ్ళవచ్చా? ప్లాస్మా జ్వరానికి మందు కనిపెట్టడానికి వ్యాధి సోకి మరణించిన శరీరంపై అధ్యయనం చెయ్యాలి, కానీ మీ గ్రామంలో ఎవరూ ఒప్పుకోవట్లేదు. అది చాలా మంది ప్రాణాలు కాపాడుతుంది." సుమతి ఆ మాటలు విని, ఆమె ముఖంలో మొదటిసారి ఒక వెలుగు కనిపించింది. ఆమె తల ఊపింది. అవును. "నా శరీరం మీది. దాన్ని ఏమి చేసినా చేయండి. కానీ ఒక మాట నా పేరు ఎక్కడా చెప్పకండి."

ఆ రాత్రి సుమతి చనిపోయింది. ఒంటరిగా. తన గుడిసెలో. చుట్టూ ఎవరూ లేరు. కానీ ఆమె ముఖం మీద చిరునవ్వు ఉంది. ఆమెకు తెలుసు తాను ఇకపై ఒంటరిగా లేదు. తన శరీరం ఒక పనికి వస్తుందని. మర్నాడు, గ్రామస్తులు ఆమె శరీరాన్ని ఊరి బయట పడెయ్యడానికి ప్రయత్నించారు. కానీ డాక్టర్ కిరణ్ వచ్చి, సుమతి చివరి కోరికను వారికి చెప్పాడు. గ్రామస్తులు మౌనంగా ఉండిపోయారు. వారు ఆమె శరీరాన్ని పరిశోధనా కేంద్రానికి పంపడానికి అంగీకరించారు. ఎవరూ ఆమెను ఆపలేదు. ఎందుకంటే ఆమె ఎవరికీ చెందినది కాదు. కానీ ఇప్పుడు ఆమె ప్రపంచానికి చెందినది.

పరిశోధనా కేంద్రంలో, సుమతి శరీరంపై చాలా నెలలు అధ్యయనం జరిగింది. ఆమెలో ప్లాస్మా జ్వర సూక్ష్మజీవి ఎలా పెరిగింది, ఆమె శరీరం ఎలా స్పందించింది, ఏ దశలో ఏమి జరిగింది అన్నీ వివరంగా నమోదు చేసుకున్నారు. సుమతి శరీరం నుండి వారు చాలా ముఖ్యమైన సమాచారాన్ని కనుగొన్నారు. దాని ఆధారంగా వారు ఒక కొత్త మందును తయారు చేశారు. ఆ మందు ప్లాస్మా జ్వరం బారిన పడిన వారిలో రోగనిరోధక శక్తిని పెంచేది. చాలా పరీక్షల తర్వాత, ఆ మందు ఉత్పత్తి చేయబడింది. వేలాది మంది ప్రాణాలు ఆ మందు వల్ల కాపాడబడ్డాయి. చిన్న పిల్లలు, గర్భిణీ స్త్రీలు, వృద్ధులు అనేక మంది ప్లాస్మా జ్వరం నుండి రక్షించబడ్డారు.

సంవత్సరాలు గడిచాయి. ఆ మందు ఇప్పుడు ప్రతి ఆసుపత్రిలో లభిస్తుంది. డాక్టర్ కిరణ్ ఒక పెద్ద వైద్య పరిశోధనా సంస్థకు అధిపతి అయ్యాడు. ఆయన ఒకసారి ఒక అంతర్జాతీయ సదస్సులో ప్రసంగిస్తున్నాడు. ఆయన మాట్లాడుతూ "మనం కనుగొన్న ఈ మందు వెనక ఒక గొప్ప త్యాగం ఉంది. ఒక ప్లాస్మా జ్వర రోగి. ఆమెకు బంధువులు లేరు. ఆమె చనిపోయే ముందు తన శరీరాన్ని పరిశోధనకు అర్పించింది. ఆమె శవాన్ని ఎవరూ తీసుకోలేదు. ఎందుకంటే ఆమె ఒంటరిది. కానీ ఆమె శరీరం లేకపోతే ఈ మందు ఇంత త్వరగా రాదు. ఆమె త్యాగం వల్ల నేడు లక్షలాది మంది బతికి ఉన్నారు. ఆమె పేరు సుమతి. ఆమె గ్రామం దేవులపల్లి. ఆమె కూరగాయలు అమ్ముకుని బ్రతికేది. ఆమె ఎవరికీ తెలియదు. కానీ ఆమె చేసిన పని ప్రపంచానికి తెలియాలి. నేను ఆమెకు నమస్కరిస్తున్నాను."

ఆ మాటలు విని ప్రేక్షకుల్లో చాలామంది కళ్ళు చెమర్చాయి. అప్పటి వరకు ఎవరూ సుమతి పేరు వినలేదు. కానీ ఆ రోజు నుండి, సుమతి పేరు ప్రతి వైద్య విద్యార్థి పాఠ్యపుస్తకంలో ఒక గమనికగా చేరింది. "తన శరీరాన్ని విజ్ఞానానికి అర్పించిన ఒంటరి స్త్రీ" అని.

నేటికీ ఆ గ్రామంలో ఆమె గుడిసె ఉన్న చోట ఒక చిన్న ఫలకం ఉంది. దానిమీద రాయబడి ఉంది "ఇక్కడ సుమతి జీవించింది. ఈమె తన శరీరాన్ని దానం చేసి, లక్షల మందికి జీవితాన్ని ఇచ్చింది. ఈమెకు నమస్కారం." ఎంత గొప్ప మనసు? ఒంటరిగా చనిపోతూ, తన శరీరాన్ని ప్రపంచానికి ఇచ్చింది. తన పేరు రాకపోయినా పర్వాలేదు. తన శవాన్ని ఎవరూ తీసుకోకపోయినా ఫర్వాలేదు. ఆమెకు ఒక్కటే కావాలి మందు. ఆ మందు వలన ఇంకెవరికీ ప్లాస్మా జ్వరం రాకూడదు. అంతే.